Taksirle öldürme suçunda (TCK m. 85), temel cezanın belirlenmesinde TCK m. 61/1'de sayılan genel kriterler ile TCK m. 22/4'teki 'cezanın failin kusuruna göre belirleneceği' özel kuralı arasındaki ilişki nasıldır? Hakim, asli ve tam kusurlu bir fail hakkında, sırf pişmanlık gösterdi diye temel cezayı alt sınırdan belirleyebilir mi? YCGK 2014/2520 kararındaki tartışmaları analiz ediniz.

Taksirle öldürme suçunda temel ceza belirlenirken, TCK m. 61/1'deki genel kriterler ile TCK m. 22/4'teki özel kural birlikte ve bir bütün olarak değerlendirilmelidir. TCK m. 22/4, 'failin kusuru'nu cezanın belirlenmesinde merkezi bir konuma yerleştirir. Bu, taksirli suçlarda cezanın kişiselleştirilmesindeki en önemli ölçüttür. YCGK 2014/2520 kararında da vurgulandığı gibi, 5237 sayılı TCK, 765 sayılı TCK'daki gibi matematiksel bir kusur oranına göre ceza belirleme sistemini terk etmiş olsa da, cezanın 'ağırlıklı olarak kusura göre belirlenmesi' hakkaniyete ve kanuna uygun olacaktır. Bu demektir ki, failin kusur derecesi (tam kusurlu, asli kusurlu, tali kusurlu olması), temel cezanın alt sınırdan ne kadar uzaklaşılacağını belirleyen en temel faktördür. Hakim, asli ve tam kusurlu bir fail hakkında, sırf pişmanlık gösterdi diye temel cezayı alt sınırdan belirleyemez. Pişmanlık, TCK m. 62'de düzenlenen 'takdiri indirim nedeni' olarak ceza belirlendikten sonra uygulanabilecek ayrı bir kurumdur. Temel ceza belirlenirken dikkate alınmaz. Temel ceza, TCK m. 61/1'deki kriterler (suçun işleniş biçimi, meydana gelen zararın ağırlığı vb.) ve özellikle TCK m. 22/4 gereği 'kusurun ağırlığı' dikkate alınarak, cezanın alt ve üst sınırı arasında hak ve nesafete uygun bir noktadan belirlenmelidir. YCGK kararındaki olayda, sanığın tam kusurlu olarak bir kişinin ölümüne neden olduğu, sollamayı hatalı yaptığı ve tehlikeli davrandığı tespit edilmiştir. Bu durumda, kusurun yoğunluğu ve meydana gelen zararın ağırlığı (bir can kaybı) göz önüne alındığında, temel cezanın alt sınırdan (2 yıl) makul bir ölçüde uzaklaştırılarak (örneğin 2 yıl 6 ay veya daha fazla) belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir. Sadece alt sınırdan ceza verilmesi, kusurun ağırlığıyla orantılı olmayacağı için hukuka aykırı bulunmuştur. Hakim, temel cezayı alt sınırdan belirliyorsa, bunun için sanığın kusurunun azlığına (tali kusurlu olması gibi) veya zararın hafifliğine (bu suçta pek mümkün olmasa da) ilişkin somut gerekçeler göstermelidir.