Anonim şirket yönetim kurulu kararlarında butlanın (mutlak geçersizliğin) tespit mekanizmalarını açıklayınız. Özellikle butlanın dava açılmasına gerek kalmaksızın hakim veya sicil memuru tarafından re'sen dikkate alınabilmesi prensibinin hukuki gerekçesi nedir ve butlanın sonuçları nelerdir?
Anonim şirket yönetim kurulu kararlarında butlan, kararın alındığı andan itibaren mutlak surette geçersiz olduğu anlamına gelir. Butlanın tespit mekanizmaları şunlardır: 1. **Dava Açılması:** Butlanın tespiti için genellikle şirkete yöneltilen bir tespit davası açılması gerekir. Bu dava, butlanın varlığının mahkeme kararıyla kesinleştirilmesini amaçlar ve şirketin menfaatlerini korumayı hedefler. 2. **İtiraz veya Dava Dışı İleri Sürülmesi:** Butlan, bir davada itiraz olarak veya dava dışında da ileri sürülebilir. 3. **Re'sen Dikkate Alınması:** Metinde açıkça belirtildiği üzere, 'Hâkim ve tescile tabi kararlarda sicil memuru da butlanı re’sen dikkate almalıdır.' Bu, butlanın kamu düzenini ilgilendiren mutlak bir geçersizlik hali olmasından kaynaklanır. Hukuki güvenliğin sağlanması ve hukuka aykırı işlemlerin baştan itibaren hüküm doğurmaması ilkesi gereği, ilgili makamların kararın geçersizliğini kendiliğinden tespit etmesi ve hukuki sonuçlarını bağlamaması gerekir. Bu durum, tescile tabi kararların sicile tescil edilmemesi veya tescil edilmişse dahi hukuki sonuç doğurmaması anlamına gelir. **Butlanın Sonuçları:** Butlanın tespit edilmesi durumunda sonuçlar genel ilkelere göre belirlenir: * **Geriye Etkili Geçersizlik:** Yönetim kurulu kararlarının butlanla sakat olduğunun tespit edilmesi, kararın alındığı tarihten itibaren geçersiz sayılmasını ve bu karara dayanılarak yapılan işlemlerin de genel olarak geriye etkili olarak geçersiz olmasını beraberinde getirir. * **Hüküm İfade Etmeme:** Bu da demektir ki, butlanın tespitiyle ilgili olarak alınan kararlar ne ortaklığa, ne pay sahiplerine, ne de alacaklılara karşı hüküm ifade eder. Yani, batıl karar hiçbir zaman var olmamış gibi kabul edilir. Butlanın bu mutlak ve geriye etkili sonuçları, anonim şirketlerin hukuki güvenliğini ve kanuna uygun işleyişini sağlamak için hayati öneme sahiptir.