İdari yargılama usulünde ve ceza muhakemesi hukukunda derdestlik kavramı nasıl uygulanır? Bu yargı kollarında derdestliğe ilişkin özel düzenlemeler var mıdır?

İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda (İYUK) derdestliğe ilişkin açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak, idari yargıda da aynı taraflar arasında, aynı konuda ve aynı sebeplere dayanılarak açılmış ve görülmekte olan bir dava varken ikinci bir dava açılırsa, HMK'daki derdestlik kuralları kıyasen uygulanır ve ikinci dava genellikle dava şartı yokluğundan reddedilir. Ceza Muhakemesi Hukukunda ise 'non bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılama ve cezalandırma yasağı) ilkesi geçerlidir. CMK m.223/7'ye göre, aynı fiil nedeniyle, aynı sanık için önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava varsa davanın reddine karar verilir. Bu, derdestliğin ceza muhakemesindeki bir yansımasıdır. Yani, derdest bir ceza davası varken aynı fiil ve sanık için yeni bir dava açılırsa, ikinci dava genellikle reddedilir.