Anlaşmalı boşanmanın (TMK m.166/3) temel şartları nelerdir? Hakimin bu süreçteki rolü ve takdir yetkisi nasıl şekillenir?

Anlaşmalı boşanmanın temel şartları şunlardır (TMK m.166/3): 1) Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır. 2) Eşlerin birlikte mahkemeye başvurması ya da bir eşin açtığı boşanma davasını diğer eşin kabul etmesi gerekir. 3) Eşlerin, mahkeme huzurunda boşanma beyanlarını bizzat sunmuş olması ve hakimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi şarttır. 4) Eşlerin, boşanmanın malî sonuçları (nafaka, tazminat) ile çocukların durumu (velayet, kişisel ilişki) hususunda bir anlaşmaya varmış olmaları (anlaşmalı boşanma protokolü) ve bu düzenlemenin hakim tarafından uygun bulunması gerekir. Hakimin rolü, tarafların iradelerinin serbestçe oluşup oluşmadığını denetlemek ve yapılan anlaşmanın özellikle çocukların menfaatine uygun olup olmadığını değerlendirmektir. Hakim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur.