18 yaş altı işlenen suçların devlet memuru olma noktasında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması üzerindeki etkisi nedir? Bu konuda Adli Sicil Kanunu, Türk Ceza Kanunu ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında hukuki durumu değerlendiriniz.

18 yaşından küçükken işlenen suçlar, Türk Ceza Kanunu kapsamında yargılanıp cezaya hükmedilmiş, ertelenmiş veya hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verilmiş olsa bile, ileride devlet memuru olma sürecindeki güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında doğrudan bir engel teşkil etmez. Hukuki dayanakları şunlardır: * **5352 Sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 10. maddesinin 3. fıkrası:** Bu hüküm uyarınca, on sekiz yaşından küçükken işlenen suçlara dair kayıtlar, güvenlik soruşturması kapsamında kamu görevlerine yapılacak atamalar için ilgili kamu kurumlarına verilemez. Aynı zamanda, 18 yaşından küçüklerle ilgili adli sicil ve arşiv kayıtlarının ancak soruşturma ve kovuşturma kapsamında değerlendirilmek üzere Cumhuriyet başsavcılıkları, hakim veya mahkemelerce istenebileceği düzenlenmiştir. Yani, idari makamlara bu bilgilerin bildirilmesi hukuken mümkün değildir. * **5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 53. maddesi:** Bu maddenin 4. fıkrası, 'fiili işlediği sırada on sekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında birinci fıkra hükmü uygulanmaz' demek suretiyle, kamu görevini üstlenmekten veya memuriyette istihdam edilmekten yoksun bırakılma gibi hak yoksunluklarının, suçu işlediği sırada 18 yaşından küçük olanlar hakkında uygulanamayacağını belirtir. Bu, çocukların işledikleri bir suç nedeniyle sürekli olarak kamu görevlerinden yasaklanamayacakları ilkesini ortaya koyar. * **Anayasa Mahkemesi (AYM) Kararları:** AYM, bu konuda özel hayata saygı hakkının ihlal edildiği yönünde kararlar vermiştir. Örneğin, 27.02.2019 tarihli ve 2014/7256 Başvuru Numaralı kararında, 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu'nun 10/3 fıkrası hükmü dikkate alındığında 18 yaşından küçükken işlenen suçlara dair kayıtların kamu görevlerine yapılacak atamalar dolayısıyla güvenlik soruşturması kapsamında ilgili kamu kurumlarına verilemeyeceğine ve güvenlik soruşturmasında esas alınamayacağına hükmetmiştir. Bu tür olumsuz sonuçlandırılan güvenlik soruşturmalarının idare mahkemesinde iptal edildiği görülmektedir. Dolayısıyla, 18 yaş altı işlenen suçlar güvenlik soruşturması kapsamında değerlendirmeye esas alınamaz. Aksi durumda, idare mahkemesine 60 gün içinde yürütme durdurma istemli iptal davası açılması hukuki bir yoldur.