Evli bir kadın, evlendikten sonra sadece kendi bekarlık (kızlık) soyadını kullanabilir mi? Anayasa Mahkemesi'nin bu konudaki son kararı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #221966

Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 187. maddesi, "Kadın evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir." şeklindeydi. Bu madde, kadının evlendikten sonra yalnızca kendi bekarlık soyadını kullanmasını engelliyor, ancak eşinin soyadıyla birlikte kendi soyadını kullanmasına izin veriyordu. Ancak, **Anayasa Mahkemesi 22 Şubat 2023 tarihli ve E.2022/155, K.2023/38 sayılı kararı** ile TMK'nın 187. maddesinin birinci cümlesinde yer alan "Kadın evlenmekle kocasının soyadını alır;" hükmü ile aynı maddenin ikinci cümlesinin "...ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir." kısmını **eşitliğe aykırı bularak iptal etmiştir.** Bu iptal kararı, **28 Nisan 2023 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmış olup, yayım tarihinden başlayarak 9 ay sonra (yani yaklaşık 28 Ocak 2024'ten itibaren) yürürlüğe girecektir.** Bu karar yürürlüğe girdiğinde, kadınlar evlendikten sonra kocalarının soyadını almaksızın, herhangi bir dava açma külfetine katlanmadan **sadece kendi bekarlık (kızlık) soyadlarını kullanma hakkına sahip olacaklardır.** Anayasa Mahkemesi, mevcut düzenlemenin cinsiyete dayalı farklı muamele yarattığını ve Anayasa'nın eşitlik ilkesine (Madde 10) ve özel hayata saygı hakkına (Madde 17, 20) aykırı olduğunu belirtmiştir. İptal kararı ile yasal bir boşluk oluşmaması ve TBMM'nin yeni bir düzenleme yapması için 9 aylık bir süre tanınmıştır.