Öğretim elemanlarının disiplin sorumluluğu kapsamına 657 Sayılı Kanun’da sayılan fiillerin tamamının dahil edilmesi Anayasa Mahkemesi tarafından neden iptal edilmiştir?

Anayasa Mahkemesi (E.2017/33), öğretim elemanlarının disiplin sorumluluğu kapsamına 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesinde sayılan fiillerin tamamını dahil eden kuralı (2547 sayılı Kanun'la ilgili bir düzenleme) Anayasa'nın 2. (hukuk devleti), 27. (bilim ve sanat hürriyeti) ve 130. (üniversitelerin bilimsel ve idari özerkliği) maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir. İptal gerekçeleri özetle şunlardır: 1. **Bilimsel Özerklik ve Bilim Hürriyetiyle Bağdaşmazlık:** * 657 sayılı Kanun'da yer alan 'yetkili olmadığı halde basına demeç vermek' gibi bir fiilin kınama cezası gerektirmesi, öğretim elemanlarının bilimsel faaliyet alanıyla ilgili kamuoyuna açıklamada bulunmasının disiplin yaptırımına bağlanması anlamına gelir ki bu, bilim hürriyetiyle bağdaşmaz. * Öğretim elemanlarının siyasi partilere üye olabilme hakkı (2547 s.K.) varken, 657 s.K.'da siyasi partiye girmenin devlet memurluğundan çıkarma sebebi olması, Anayasal hakla çelişir. 2. **Belirlilik ve Öngörülebilirlik İlkesine Aykırılık:** * 657 sayılı Kanun'daki fiiller esas olarak devlet memurları için öngörülmüştür. Bu fiillerin bir kısmı içerik, kavram ve ifade tarzı itibarıyla öğretim elemanlığı görevinin kapsam ve niteliğiyle örtüşmemektedir (örn: 'devlet memuru vakarı', 'devlet memurunun itibar ve güven duygusu'). * Bu fiillerin öğretim elemanlarına uygulanıp uygulanamayacağı hususu belirli ve öngörülebilir olmaktan uzaktır. 3. **Üniversite Özerkliğiyle Uyumsuzluk:** * Öğretim elemanları hakkında kılık kıyafet, çalışma saatleri ve biçimi gibi konularda memurlar için öngörülen düzenlemelerin aynen uygulanması, Anayasa'nın 130. maddesinde belirtilen üniversitelerin farklı statüsüyle uyumlu değildir. Bu nedenlerle Anayasa Mahkemesi, söz konusu kuralın Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir.