26.03.2020 tarih ve 7226 sayılı Yasal Düzenleme'nin, Türkiye'deki ekonomik ve ticari hayat üzerindeki etkileri nelerdir? Özellikle karşılıksız çek ve protestolu senetler ile kredi borçlarına ilişkin getirilen kolaylıkları, Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi kayıtları ve ceza infazı süreçleri bağlamında (5834 sayılı Kanun Geçici Madde 2, 5941 sayılı Çek Kanunu Geçici Madde 5) detaylıca açıklayınız. Ayrıca, salgın döneminde yasal sürelerin durdurulmasına ilişkin düzenlemelerin (dava, icra, zamanaşımı süreleri) kapsamını ve istisnalarını değerlendiriniz.

26.03.2020 tarih ve 7226 sayılı Yasal Düzenleme, COVID-19 salgınının ekonomik ve ticari hayata olumsuz etkilerini hafifletmek amacıyla çıkarılmıştır. Bu düzenleme, borçlulara ödeme kolaylıkları sağlamak ve ticari hayatı canlandırmak amacı taşımaktadır. **1. Karşılıksız Çek, Protestolu Senet ve Kredi Borçlarına İlişkin Kolaylıklar:** * **5834 sayılı Karşılıksız Çek ve Protestolu Senetler ile Kredi ve Kredi Kartları Borçlarına İlişkin Kayıtların Dikkate Alınmaması Hakkında Kanun’a eklenen 'Geçici Madde 2':** Bu maddeye göre, anapara ve/veya taksit ödeme tarihi 24/3/2020 tarihinden önce olan ve ödemelerini aksatan gerçek ve tüzel kişilerin (ticari ve ticari olmayan), karşılıksız çıkan çek, protesto edilmiş senet, kredi kartı ve diğer kredi borçlarına ilişkin Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi nezdinde tutulan kayıtları, söz konusu borçların ödenmesi geciken kısmının 31/12/2020 tarihine kadar tamamının ödenmesi veya yeniden yapılandırılması halinde, bu kişilerle yapılan finansal işlemlerde kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar tarafından dikkate alınmaz. Bu düzenleme, borçluların finansal itibarlarını geri kazanmalarına ve ticari hayata yeniden entegre olmalarına olanak tanımıştır. * **5941 sayılı Çek Kanunu’na eklenen 'Geçici 5. madde':** Bu madde, 24.03.2020 tarihine kadar karşılıksız çek keşide etmekten ceza alan kişilere özel bir kolaylık sağlamıştır. Bu kişilerin cezalarının infazı, maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla durdurulur. Hükümlü, tahliye tarihinden itibaren en geç üç ay içinde çek bedelinin ödenmeyen kısmının onda birini alacaklıya ödemek zorundadır. Üç aylık sürenin bitiminden itibaren, kalan kısım ikişer ay arayla on beş eşit taksitle ödenir. Bu koşullara uygun ödeme yapılması durumunda, mahkeme, ceza mahkumiyetinin bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verir. Ancak, bu düzenleme sadece 24.03.2020 tarihine kadar ceza almış kişileri ilgilendirmekte olup, henüz ceza almamış veya yasal işlem yapılmamış kişileri kapsamamaktadır. **2. Yasal Sürelerin Durdurulması:** 7226 sayılı Kanun, salgın döneminde hak kayıplarının önüne geçmek amacıyla bazı yasal hakların kullanılmasına ilişkin süreleri durdurmuştur. Bu düzenleme kapsamında: * Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm süreler (İdari Yargılama Usulü Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile usul hükmü içeren diğer kanunlarda taraflar için belirlenmiş süreler ile, bunlar kapsamında hâkim tarafından tayin edilmiş süreler) **30/4/2020 tarihine kadar (bu tarih dâhil) durmuştur.** Bu tarih Cumhurbaşkanı tarafından uzatılabilecektir. * İcra ve İflas Kanunu ile takip hukukuna ilişkin diğer kanunlarda belirlenen süreler ve bu kapsamda hâkim veya icra ve iflas daireleri tarafından tayin edilen süreler, arabuluculuk ve uzlaştırma kurumlarındaki süreler, nafaka alacaklarına ilişkin icra takipleri hariç olmak üzere tüm icra ve iflas takipleri, taraf ve takip işlemleri, yeni icra ve iflas takip taleplerinin alınması, ihtiyati haciz kararlarının icra ve infazına ilişkin işlemler de bu süre içinde durmuştur. * Durma süresinin başladığı tarih itibarıyla, bitimine on beş gün ve daha az kalmış olan süreler, durma süresinin sona erdiği günü izleyen günden başlamak üzere on beş gün uzamış sayılmıştır. **İstisnalar:** Bu düzenlemenin kapsamı dışında kalan süreler şunlardır: * Suç ve ceza, kabahat ve idari yaptırım ile disiplin hapsi ve tazyik hapsi için kanunlarda düzenlenen zamanaşımı süreleri. * 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda düzenlenen koruma tedbirlerine ilişkin süreler. * 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda düzenlenen ihtiyati tedbiri tamamlayan işlemlere ilişkin süreler.