Ceza Muhakemesi Hukuku'nda 'teşhis' ve 'yüzleştirme' müesseselerini hukuki nitelikleri, amaçları ve uygulanma usulleri bakımından karşılaştırmalı olarak analiz ediniz. Özellikle, bu işlemlerin delil değeri, müdafiin katılımı ve hukuka uygunluk şartları açısından taşıdığı önemi Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu (PVSK) ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) hükümleri ile Yargıtay içtihatları ışığında değerlendiriniz.
Ceza muhakemesi hukukunda 'teşhis' ve 'yüzleştirme' birbirinden farklı hukuki nitelikteki işlemler olup, farklı kanunlarda düzenlenmiş ve farklı amaçlara hizmet ederler. **Teşhis:** Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu (PVSK) Ek Madde 6'da düzenlenen teşhis, esasen soruşturma evresine özgü, faili ve eylemlerini belirlemeyi amaçlayan bir kolluk işlemidir. Canlı teşhis ve fotoğraflı teşhis olarak ikiye ayrılır. **Canlı Teşhis (PVSK Ek Md. 6/9-17):** (1) Cumhuriyet savcısının talimatıyla, olaydaki failin, gözaltına alınan şüpheli ile aynı kişi olup olmadığının belirlenmesi bakımından zorunlu olması halinde yaptırılır. (2) İşleme başlanmadan önce, teşhiste bulunacak kişinin faili tarif eden beyanları tutanağa bağlanır. (3) Teşhis işlemine tabi tutulan kişilerin birden fazla (en az 5, en fazla 12), aynı cinsten olması ve yaş, boy, ağırlık, giyinme gibi görünüşe ilişkin hususlarda benzerlik bulunması gerekir. (4) Teşhiste bulunan kişi ile teşhis işlemine tabi tutulan kişilerin birbirini görmemesi esastır. (5) Teşhis işlemi en az iki kez tekrarlanır ve teşhiste bulunması istenen kişiye, şüphelinin teşhis edilecek kişiler arasında yer almıyor olabileceği hatırlatılır. (6) İşlemin fotoğrafı veya görüntüsü kayda alınır. (7) Çocukların teşhisi Cumhuriyet savcısının gözetiminde ve bizzat onun tarafından yapılmalıdır. Teşhis, kimlik tespiti amaçlı yapılan işlemlerden ayrılır; esas amacı failin belirlenmesidir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, teşhisin bir kolluk ve tespit işlemi olması ve şüphelinin pasif katılımı nedeniyle müdafiin hazır bulunmasının zorunlu olmadığına hükmetse de, müdafiin katılımını engelleyen bir hüküm yoktur. **Fotoğraflı Teşhis (PVSK Ek Md. 6/16-17):** Şüphelinin farklı fotoğraflarının teşhiste bulunacak kişiye gösterilmesiyle yapılır. Tek bir fotoğraf veya aynı kişinin farklı fotoğrafları üzerinden teşhis yaptırılamaz. Değişik kişilere ait benzer görünümde olan fotoğraflar kullanılmalı ve en az 5 farklı fotoğraf üzerinden teşhis yaptırılmalıdır. **Yüzleştirme:** Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) madde 52/2'de düzenlenen yüzleştirme, genel anlamda kovuşturmaya özgü bir canlı teşhistir. Tanıkların veya şüphelilerin ifadelerinde meydana gelen çelişkileri gidermek amacıyla, bu kişilerin yüz yüze getirilmesi suretiyle yapılan bir delil müzakere ve tespit yöntemidir. Esasen hakim huzurunda ve onun denetiminde yapılan bir işlemdir. CMK 52/3'e göre mağdur çocukların ve duruşmaya getirilmesi mümkün olmayan zorunlu tanıkların dinlenmesi sırasındaki görüntü veya seslerin kayda alınması zorunludur. **Delil Değeri ve Hukuka Uygunluk:** Hem teşhis hem de yüzleştirme, hukuka uygun usullerle yapıldığında delil niteliği taşır. Usulsüz yapılan işlemlerin delil değeri olmayabilir. Yüzleştirme, teşhisi de kapsayan ve kişinin beyanının da alınmasını gerekli kılan bir kovuşturma işlemi olduğundan delil değeri bakımından daha önem arz eder. Yüzleştirmede yargılanan ve teşhis edilen kişinin beyanı da alındığı için müdafi yardımından yararlanmasında fayda bulunmaktadır.