Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası açma şartları nelerdir? Kimler bu davayı açabilir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #219023

Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 141. maddesinde düzenlenmiştir. Bu dava, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında uygulanan koruma tedbirleri sonucunda haksız yere zarara uğrayan kişilerin Devlet aleyhine açabileceği bir tazminat davasıdır. **Tazminat İsteyebilecek Kişiler (CMK 141/1, 2):** * Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına (takipsizlik) veya beraatlerine karar verilenler. * Mahkum olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süreleri, hükümlülük sürelerinden fazla olanlar. * İşlediği suç için kanunda öngörülen cezanın sadece para cezası olması nedeniyle zorunlu olarak bu cezayla cezalandırılan kişiler. * Kanuna uygun olarak kişi tutuklandığı halde makul sürede yargılanmayan veya kişi hakkında hüküm verilmeyen durumlarda. * Kişilerin yakalanmaları veya tutuklanmaları yakınlarına bildirilmeyen durumlarda. * Kanunda belirtilen yakalama koşulları dışında yakalanan veya tutuklandığında. * Yakalama veya tutuklamaya karşı kanunda öngörülen başvuru imkanlarından yararlandırılamayan kişiler. * Kanuni hakları hatırlatılmadan veya hatırlatılan haklarından yararlandırma isteği yerine getirilmeden tutuklanan kişiler. * Eşyasına veya diğer malvarlığına koşullar oluşmadan el konulan, gerekli tedbirler alınmayan, eşyaları amaç dışı kullanılan kişiler. * Kanuni gözaltı süresinde hakim önüne çıkarılmayan kişiler. * Haklarındaki arama kararı ölçüsüz şekilde gerçekleştirilen kişiler. * Mahkum olup da tutuklama nedenleri ve haklarındaki suçlamalar kendilerine, yazıyla veya sözle açıklanmayan kişiler. Bu dava 'Hazineye' karşı açılır. Devlet de ödediği tazminattan dolayı görevlerini kötüye kullanan hakimlere veya cumhuriyet savcılarına 1 yıl içinde rücu eder. (CMK m. 141)