Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararı hukuki niteliği itibariyle bir 'hüküm' müdür? Hukuk hakimini bağlayıcı niteliği var mıdır?

Hayır, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kurumu, davayı sonuçlandıran ve uyuşmazlığı çözen bir 'hüküm' değildir. CMK'nın 223. maddesinde sayılan hükümlerden olmadığından, bu tür kararların yasa yararına bozulması durumunda yargılamanın tekrarlanması yasağına ilişkin kurallar uygulanamaz ve davanın esasını çözen bir karar bulunmadığı için lehe ve aleyhe sonuçtan söz edilemez. CMK'nın 231. maddesinin 5. fıkrasında, HAGB kararının sanık hakkında bir hukukî sonuç doğurmayacağı açıkça ifade edilmiştir. Bu karar, belli bir süre sanık hakkında hüküm ifade etmemekte, herhangi bir sonuç doğurmamaktadır. Sanık hükümlü sayılamaz ve bu karara dayanarak hiçbir haktan yoksun bırakılamaz. **Hukuk Hakimini Bağlayıcılığı:** Borçlar Kanunu'nun (BK) 53. maddesi (TBK m. 74) gereğince hukuk hâkimi, ceza mahkemesinin kesinleşmiş kararları karşısında ilke olarak bağımsızdır. Ancak, ceza hâkiminin tespit ettiği maddi olaylar ve özellikle 'fiilin hukuka aykırılığı' konusu ile hukuk hâkimi tamamen bağlıdır. HAGB kararı, maddi olgu yönüyle kesin bir mahkûmiyet kararı olmasa da, eğer bir maddi olgunun varlığı (örneğin kusurun varlığı) Yargıtay aşamasında kesinleşmiş ve mahkemece bozmaya uyulmuşsa, bu husus hukuk hâkimi yönünden bağlayıcı olacaktır. Zira ceza hukukunda kusura ilişkin kurallar, özel hukuka göre daha sıkı olarak tespit edildiği için ceza hâkimi kusurun mevcudiyetini bir kez tespit ettiğinde bu maddi olgu artık hukuk hâkimini bağlar. (CMK m. 223, 231; BK m. 53; TBK m. 74)