Hangi durumlarda idari merci tecavüzü söz konusu olur? İdari işlemlere karşı açılacak iptal davalarında idari başvuru zorunluluğu var mıdır?

İdari merci tecavüzü, kanun hükmü gereği öncelikle ilgili idareye başvurma zorunluluğu varsa ve bu zorunlu idari başvuru yapılmadan dava açılmışsa söz konusu olur. Örnekler: 1. **Kamu İhale Kanunu (4734 sayılı KİK m. 54):** İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle hak kaybına uğradığını iddia eden aday veya istekliler, şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunmak zorundadır. Bu başvurular, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. 2. **Tam Yargı Davaları (İYUK m. 13):** İdari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların, tam yargı davası açmadan önce, eylemleri öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir. **İdari işlemlere karşı açılacak iptal davalarında ise kural olarak dava açmadan önce idari başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır.** Bu nedenle idari işlemlere karşı idareye başvurmadan doğrudan iptal davası açılabilir. (İYUK m. 13, 14, 15; 4734 sayılı KİK m. 54)