Gaiplik nedir ve Türk Medeni Kanunu'nda kişiliği sona erdiren bir hal olarak nasıl düzenlenmiştir? Gaipliğin şartları nelerdir?

Gaiplik, kişiliği sona erdiren bir hal olarak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda (TMK) düzenlenmiştir. Ölümle birlikte kişiliğe son veren bir durumun hukuken tescil olunmasıyla gaiplik gerçekleşir. Gaiplik, kişinin ölümüne kesin gözle bakmayı gerektiren bir durum söz konusu olmasa da ölmüş olabileceğine dair ciddi şüphelerin bulunması halinde ortaya çıkan ve kişiliği sona erdiren bir durumun mahkeme kararı ile hukuken tescili ile kabul edilen bir hukuki durumdur. **Gaipliğin Şartları (Maddi ve Yargısal Koşullar):** **I. Maddi Koşullar:** 1. **Ölüm Tehlikesi:** Kişi 'ölüm tehlikesi' içerisinde kaybolmuş olmalıdır. Bu durumda, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl geçmiş olması gerekir. (TMK m. 32, 33) 2. **Uzun Zamandan Beri Haber Alınamama:** Kişi hakkında uzun süreden beri haber alınamamalıdır. Bu durumda, son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir. (TMK m. 32, 33) **II. Yargısal Koşullar:** 3. **İlgililerin Başvurusu:** Gaiplik kararı verilebilmesi, hakları bu ölüme bağlı olan kişilerin mahkemeye başvurmasına bağlıdır; mahkeme re'sen karar alamaz. (TMK m. 32) 4. **İlan Prosedürü:** Mahkeme, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimseleri, belirli bir sürede bilgi vermeleri için usulüne göre yapılan ilânla çağırır. Bu süre, ilk ilânın yapıldığı günden başlayarak en az altı aydır. (TMK m. 33) 5. **Tescil:** Gaiplik kararı, hakimin bildirmesi üzerine ölüm tescili olarak nüfus kütüğüne kaydedilir. (TMK m. 45, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 34)