5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 118. maddesinde düzenlenen 'Gece Yapılacak Arama' kuralının istisnalarını ve bu istisnaların uygulanma şartlarını Yargıtay içtihatları ile destekleyerek açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #218319

CMK m. 118, 'Gece Yapılacak Arama' başlığı altında, konutta, işyerinde veya diğer kapalı yerlerde kural olarak gece vakti arama yapılamayacağını hükme bağlamıştır. Gece vakti, CMK m. 2/1-e uyarınca, güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat evvele kadar geçen süreyi ifade eder. Bu kuralın istisnaları ve uygulama şartları şunlardır: **Kuralın İstisnaları (CMK m. 118/2):** 1. **Suçüstü Hali:** Suçun işlenmekte olduğu veya henüz işlenmiş olduğu anda yapılan aramalarda gece araması mümkündür. Suçüstü hali, faillerin delilleri yok etmesini veya kaçmasını engellemek için anında müdahale gerektirir. 2. **Gecikmesinde Sakınca Bulunan Hâller:** Aramanın derhal yapılmaması halinde suç delillerinin yok olması, değiştirilmesi veya suçlunun kaçması gibi sakıncaların doğacağı durumlarda gece araması yapılabilir. Bu, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilen acil bir durumu ifade eder. 3. **Yakalanmış veya Gözaltına Alınmış Olup da Firar Eden Kişi veya Tutuklu veya Hükümlünün Tekrar Yakalanması Amacıyla Yapılan Aramalar:** Bu durumda, firar eden kişinin veya kaçan tutuklu/hükümlünün yakalanması amacıyla yapılan aramalarda gece kısıtlaması uygulanmaz. Kamu güvenliği ve adaletin tecellisi açısından bu durum bir istisna teşkil eder. **Uygulama Şartları ve Yargıtay İçtihatları:** * **Arama Kararı Yetkisi:** CMK m. 119/1'e göre, konutta, işyerinde ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda arama, kural olarak hakim kararı üzerine veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılabilir. Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığı hallerde kolluk amirinin yazılı emriyle de arama yapılabilir, ancak bu karar 24 saat içinde hakimin onayına sunulmalıdır (CMK m. 127/3). * **Kolluk Amirinin Yetkisi:** Kolluk amirinin arama yetkisi, gecikmesinde sakınca bulunan hallerle sınırlıdır ve Cumhuriyet savcısına ulaşılamaması şartına bağlıdır. * **İhtiyar Heyeti/Komşu Bulundurma:** CMK m. 119/4 uyarınca, Cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin bulundurulması şarttır. * **Hukuka Aykırı Delil:** Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2016/2112 E., 2017/1164 K. sayılı kararı, sanığın konutunda hakim kararı olmaksızın Cumhuriyet savcısının kararı ile gece vakti kolluk tarafından yapılan arama sonucunda elde edilen delilleri (pantolon ve ayakkabıya el koyma) ve bu el koyma işleminin hakimin onayına sunulmamasını 'hukuka aykırı elde edilen delil niteliğinde' kabul etmiştir. Bu delillerin mahkumiyete esas alınamayacağına hükmetmiştir. Bu karar, CMK m. 118/1, 119/1-4 ve 127/1-3 maddelerindeki usul kurallarına aykırı elde edilen delillerin geçersizliğini açıkça ortaya koyar. Dolayısıyla, gece araması istisnai bir durum olup, Kanun'da belirtilen şartların titizlikle yerine getirilmesi zorunludur. Aksi takdirde, elde edilen deliller hukuka aykırı olacak ve yargılamada kullanılamayacaktır.