İş kazası nedeniyle ölüme sebebiyet verme suçunda dava ve ceza zamanaşımı sürelerini ve bu suçun şikayete tabi olup olmamasını hukuki dayanaklarıyla açıklayınız.

İş kazası nedeniyle ölüme sebebiyet verme suçu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 85. maddesinde 'Taksirle Öldürme' başlığı altında düzenlenmiştir. Bu suçla ilgili dava ve ceza zamanaşımı süreleri ile şikayete tabi olup olmaması durumu şöyledir: **1. Dava Zamanaşımı Süresi:** * **Ceza Davası Yönünden:** Taksirle bir insanın ölümüne neden olma suçunun cezası, TCK m. 85/1'e göre iki yıldan altı yıla kadar hapis cezasıdır. TCK m. 66/1-e bendine göre, beş yıldan fazla olmamakla birlikte sekiz yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda dava zamanaşımı süresi **8 yıldır**. Ancak, eğer fiil, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise (TCK m. 85/2), ceza iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezasıdır. Bu durumda TCK m. 66/1-d bendine göre dava zamanaşımı süresi **15 yıldır** (beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlar için). * **Tazminat Davası Yönünden (Hukuki Sorumluluk):** İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davaları için Borçlar Kanunu (TBK) hükümleri uygulanır. TBK m. 72'ye göre tazminat davası açma süresi, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren **iki yıl** ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren **on yıldır**. Ancak, eğer tazminat istemi, aynı zamanda ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülen bir fiilden doğmuşsa, ceza zamanaşımı süresi uygulanır (TBK m. 72/1). İş kazası nedeniyle ölüm durumunda, taksirle öldürme suçunun ceza zamanaşımı süresi 8 veya 15 yıl olduğundan, tazminat davası için de bu daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Metinde 'İş kazalarında tazminat için dava açma süresi, söz konusu olayın yaşandığı tarihten itibaren 10 yıl olarak belirlenmiştir' ifadesi, bu genel kuralın bir yansımasıdır (önceki Borçlar Kanunu m. 125'in 10 yıllık zamanaşımı süresiyle uyumlu veya TBK m. 72'nin 10 yıllık üst sınırı). **2. Şikayete Tabi Olup Olmaması:** * İş kazası nedeniyle ölüme neden olma suçu, Türk Ceza Kanunu'nda (TCK m. 85) düzenlenmiş olup, **şikayete bağlı bir suç değildir**. Bu durum, suçun niteliğinin 'kamu davası' olmasından kaynaklanır. Savcılık, suçun işlendiğini öğrenir öğrenmez (ihbar veya resen) fail hakkında kendiliğinden (re'sen) soruşturma başlatır ve kamu davasını açar. Mağdur veya yakınlarının şikayetten vazgeçmesi, ceza davasının düşmesi sonucunu doğurmaz (CMK m. 158). Hukuki dayanaklar TCK m. 85, m. 66, m. 67, TBK m. 72 ve CMK m. 158'dir.