7248 Sayılı Kanun ile 27 Mayıs 1960 askeri darbesi mağdurları ve mirasçılarına tanınan tazminat hakkının kapsamı nedir? Maddi ve manevi zararlar açısından hangi tür taleplerde bulunulabilir ve zararın tespitinde 'hakkaniyet' ilkesi nasıl bir rol oynar?

7248 Sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesi, 27 Mayıs 1960 askeri darbesi sırasında Yüksek Soruşturma Kurulu ile Yüksek Adalet Divanı tarafından haklarında soruşturma ve kovuşturma yürütülenlerin veya mirasçılarının uğradıkları zararların Hazine tarafından karşılanmasını düzenlemektedir. Tazminat hakkının kapsamı şöyledir: 1. Manevi Zararlar: Soruşturma ve kovuşturmalar sebebiyle uğranılan manevi zararlar (elem, üzüntü, itibar kaybı vb.) karşılanır. Miktarı, kurulan Komisyon tarafından gözaltı/tutukluluk süresi, yargılanma süresi, cezanın niteliği gibi faktörler dikkate alınarak takdir edilir. 2. Maddi Zararlar: Özellikle malvarlığı değerlerinin müsadere edilmesinden (el konulmasından) kaynaklanan maddi zararlar karşılanır. Bu, el konulan arazi, ev, araba, banka hesabı gibi her türlü malvarlığını kapsar. Kanun, 'uğranıldığı kesin olan ancak aradan geçen zaman sebebiyle tutar yönünden tespiti teknik olarak mümkün olmayan zararlar açısından hakkaniyete uygun bir miktarın ödenmesine karar verilir' demek suretiyle, maddi zararın belirlenmesinde Komisyona hakkaniyet ölçüsünde bir takdir yetkisi tanımıştır. Bu, delil yetersizliği durumunda mağduriyetin giderilmesi amacını taşır. Ayrıca, metinde belirtildiği gibi, Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin genel hükümleri uyarınca, darbe mağdurları ve mirasçılarının soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle uğradıkları her türlü (doğrudan müsadere dışındaki, örneğin iş kaybı gibi) maddi zararların da istenebileceği yorumu yapılmaktadır.