Karayolu yolcu taşımacılığında 'Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası'nın hukuki niteliği nedir? Bu sigorta bir zarar sigortası mıdır, yoksa meblağ sigortası mıdır? Bu ayrımın, kaza sonucu ölüm halinde hak sahiplerine ödenecek tazminat miktarı üzerindeki etkisi nedir?

'Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası', karayoluyla yolcu taşıyan araçlarda, yolcuların, sürücülerin ve yardımcıların seyahat süresince (duraklamalar dahil) karşılaşabilecekleri kazalar sonucu uğrayacakları bedensel zararları (ölüm, sakatlık, tedavi giderleri) karşılamak üzere taşımacı tarafından yaptırılması zorunlu bir sigorta türüdür. Hukuki niteliği itibarıyla, özellikle ölüm ve daimi sakatlık halleri bakımından bir 'meblağ sigortası' (sum insurance) özelliği taşır. Zarar sigortalarında (indemnity insurance), sigortacının ödeyeceği tazminat, sigortalının uğradığı gerçek zararla sınırlıdır. Meblağ sigortalarında ise, rizikonun gerçekleşmesi halinde, poliçede önceden belirlenmiş sabit bir meblağ, gerçek zararın miktarına bakılmaksızın ödenir. Bu ayrımın kaza sonucu ölüm halinde ödenecek tazminat miktarı üzerindeki etkisi şudur: Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası meblağ sigortası niteliğinde olduğu için, ölüm halinde, sigorta poliçesinde ölüm teminatı için yazılı olan tutarın tamamı, bir destekten yoksun kalma zararı hesabı yapılmaksızın, ölen kişinin mirasçılarına eksiksiz ve kesintisiz olarak ödenir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin E.2000/10348 K.2001/1415 sayılı kararında da bu durum 'gerçek zarar hesaplamasına girilmeksizin, bu miktarın aynen ödenmesi gerekmektedir' şeklinde ifade edilmiştir. Tedavi giderleri ise gerçekleşen masrafa göre ödendiği için zarar sigortası niteliğindedir.