Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında, bir bireyin telefon dinleme kayıtlarına veya WhatsApp gibi anlık mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmalarına doğrudan erişilebilir mi? Bu tür verilere erişimin hukuki şartları nelerdir?

Hayır, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında bir bireyin telefon dinleme kayıtlarına veya WhatsApp gibi anlık mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmalarına doğrudan ve keyfi olarak erişilemez. Bu tür veriler, Anayasa'nın 20. (Özel Hayatın Gizliliği) ve 22. (Haberleşme Hürriyeti) maddeleri ile 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında koruma altındadır. Telefon dinlemesi (iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması), CMK Madde 135 vd. hükümlerine göre, ancak katalog suçlardan birinin işlendiğine dair kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde etme imkanının bulunmaması halinde, hakim kararıyla (gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle, 24 saat içinde hakim onayına sunulmak üzere) yapılabilir. Güvenlik soruşturması, tek başına bu şartları taşıyan bir durum değildir. WhatsApp gibi uygulamalardaki yazışmalar ise genellikle uçtan uca şifreleme ile korunur ve bu verilere erişim teknik olarak da zordur. Bu tür verilere (örneğin, telefonun fiziken ele geçirilmesi durumunda adli bilişim incelemesi ile) erişim de yine CMK Madde 134 (Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma) kapsamında, hakim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcı emriyle mümkündür. Dolayısıyla, salt güvenlik soruşturması yapılıyor olması, bu tür özel ve gizli verilere erişim için yeterli bir hukuki sebep oluşturmaz. Ancak, kişi hakkında zaten bu CMK tedbirlerinin uygulandığı bir adli soruşturma veya kovuşturma varsa, bu süreçte elde edilen ve güvenlik soruşturmasıyla ilgili olabilecek bilgiler (örneğin, terör örgütü üyeliği şüphesi) değerlendirme kapsamında dikkate alınabilir.