HMK Madde 34'e göre bir hâkimin davaya bakmaktan yasaklı olduğu haller (çekinme sebepleri) nelerdir? Bu yasaklılık hallerinde hâkimin kendiliğinden çekinmesi zorunlu mudur?
Evet, HMK Madde 34'te sayılan yasaklılık (memnuiyet) hallerinde hâkimin, talep olmasa bile davaya bakmaktan kendiliğinden çekinmesi zorunludur. Bu haller şunlardır: a) Kendisine ait olan veya doğrudan doğruya ya da dolayısıyla ilgili olduğu davada. (Örn: Hâkimin taraf olduğu veya davanın sonucundan doğrudan etkileneceği bir dava) b) Aralarında evlilik bağı kalksa bile eşinin davasında. c) Kendisi veya eşinin altsoy (çocuk, torun) veya üstsoyunun (anne, baba, dede) davasında. ç) Kendisi ile arasında evlatlık bağı bulunanın davasında. d) Üçüncü derece de dâhil olmak üzere kan veya kendisini oluşturan evlilik bağı kalksa dahi kayın hısımlığı (eşin kan hısımları) bulunanların davasında. (Örn: Kardeşinin, amcasının, dayısının, teyzesinin, halasının, yeğeninin; eşinin kardeşinin, eşinin anne-babasının davaları) e) Nişanlısının davasında. f) İki taraftan birinin vekili, vasisi, kayyımı veya yasal danışmanı sıfatıyla hareket ettiği davada. Bu haller, hâkimin tarafsızlığı konusunda ciddi şüphe uyandırabilecek objektif durumlardır. Bu nedenle kanun koyucu, bu durumlarda hâkimin mutlaka davadan çekinmesini emretmiştir. Çekinmemesi durumunda, taraflar reddi hâkim talebinde bulunabilirler veya bu durum yargılamanın iadesi sebebi dahi olabilir.