Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde KHK ile kapatılan vakıf üniversitelerinden, YÖK tarafından Devlet üniversitelerine yerleştirilen öğrencilerin ödemiş oldukları eğitim ücretlerinin iadesi konusunda Anayasa Mahkemesi'nin 2016/205 E., 2019/63 K. sayılı kararının temel gerekçesi ve sonucu nedir?

Anayasa Mahkemesi'nin 24.07.2019 tarihli ve 2016/205 E., 2019/63 K. sayılı kararı, OHAL KHK'sı ile kapatılan vakıf üniversitelerinde kayıtlı öğrencilerin YÖK tarafından başka üniversitelere (Devlet veya vakıf) yerleştirilmesini ve bu öğrencilerin 'mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler' şeklindeki düzenlemenin (6749 sayılı Kanun m. 2/4) Anayasa'ya uygunluğunu denetlemiştir. Temel Gerekçe: AYM, bu düzenlemeyi özellikle 'eğitim ve öğrenim hakkı' (Anayasa m. 42) ve 'kanun önünde eşitlik' (Anayasa m. 10) ilkeleri açısından değerlendirmiştir. Mahkeme; - Eğitim ve öğrenim hakkının, kişilerin mevcut eğitim kurumlarına erişimini ve devam edebilmelerini güvence altına aldığını, - Bu hakkın ancak kanunla ve demokratik toplumda gerekli olduğu ölçüde sınırlanabileceğini, - Kapatılan vakıf üniversitesi öğrencilerinden, yerleştirildikleri Devlet üniversitesinde de (kapatılan vakıf üniversitesine ödeyecekleri miktarda) ücret ödemeye devam etmelerinin eğitim hakkına bir sınırlama getirdiğini, - Özellikle, kapatılan vakıf üniversitesine kayıt yaptırdıkları yıldaki puanlarına eşit veya daha düşük puanla öğrenci kabul eden Devlet üniversitelerine yerleştirilen öğrencilerin, o Devlet üniversitesini baştan tercih etme imkanları varken (ve bu durumda ücret ödemeyecekken), sırf kapatılan vakıf üniversitesini tercih ettikleri için sonradan yerleştirildikleri Devlet üniversitesine ücret ödemeye devam etmelerinin, kanun önünde eşitlik ilkesine ve eğitim hakkının ölçülülük ilkesine aykırı olduğuna karar vermiştir. Sonuç: Anayasa Mahkemesi, 6749 sayılı Kanun'un 2. maddesinin (4) numaralı fıkrasının ikinci cümlesini, 'kapatılan vakıf yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırdığı yılda ilgili üniversiteye yerleştiği puan türü esas alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından kayıt yaptırdığı programa eşdeğer öğrenim süresi aynı veya daha az olan aynı veya başka bir ildeki Devlet yükseköğretim kurumlarına yerleştirilen öğrenciler' yönünden Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir. Bu iptal kararı, Resmi Gazete'de yayımlandığı 31.10.2019 tarihinden itibaren hüküm ifade etmiştir. Dolayısıyla, bu durumda olan öğrenciler, yerleştirildikleri Devlet üniversitelerine ücret ödemekten muaf tutulmuş ve daha önce ödedikleri ücretlerin iadesini talep etme hakkı kazanmışlardır.