Hangi adli para cezalarına karşı itiraz, hangilerine karşı istinaf ve temyiz kanun yollarına başvurulabilir?
Adli para cezalarına karşı kanun yolları, kararın niteliğine ve cezanın miktarına göre değişir: 1. İtiraz: - Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Kararı ile Birlikte Verilen Adli Para Cezası: Eğer mahkeme HAGB kararı vermiş ve bu karar kapsamında bir denetim süresi belirleyip, bu süre içinde kasıtlı suç işlenmemesi gibi yükümlülüklere uyulması koşuluyla adli para cezası öngörmüşse, HAGB kararına karşı CMK m. 231/12 uyarınca itiraz yoluna gidilebilir. Bu itiraz, adli para cezasını da kapsar. - Doğrudan verilen ve miktarı itibarıyla kesin olan (istinaf veya temyize kapalı) adli para cezalarına karşı, eğer kanunda özel bir itiraz yolu öngörülmemişse, genel hükümlere göre itiraz mümkün değildir. 2. İstinaf (CMK m. 272): - Hapis Cezasından Çevrilen Adli Para Cezaları: Hapis cezasından çevrilen adli para cezalarına karşı, miktarı ne olursa olsun istinaf yoluna başvurulabilir. Çünkü asıl olan hapis cezasıdır ve buna karşı istinaf hakkı vardır. - Doğrudan veya Seçenek Yaptırım Olarak Verilen Adli Para Cezaları: İlk derece mahkemelerinden verilen hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulabilmesi için, sonuç cezanın (burada adli para cezasının) CMK m. 272/3'te belirtilen sınırı aşması gerekir. Bu sınır, 2024 yılı için 3.000 TL dahil adli para cezaları için kesindir, yani 3.000 TL'yi aşan adli para cezaları istinaf edilebilir. (Metinde 3000 TL'den fazla denmiş, ancak kanun 'dahil' ifadesini kullanır, bu da 3001 TL ve üzeri anlamına gelir.) 3. Temyiz (CMK m. 286): - Bölge adliye mahkemelerinin (istinaf mahkemelerinin) ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümlerine karşı temyiz yoluna gidilebilir. Ancak, ilk derece mahkemesinin adli para cezasına mahkûmiyet hükmüne karşı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmişse, bu karar temyiz edilemez (CMK m. 286/2-a). - Beş yıl veya daha az hapis cezaları ile miktarı ne olursa olsun adlî para cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararları temyiz edilemez (CMK m. 286/3-a, 2024 itibarıyla). Dolayısıyla, genellikle doğrudan hükmedilen veya istinafta onanan adli para cezaları için temyiz yolu kapalıdır. Ancak, örneğin 5 yıldan fazla bir hapis cezasıyla birlikte verilen adli para cezasına ilişkin istinaf kararının temyizi mümkün olabilir.