Bir işçinin iş sözleşmesinde yer alan 'rekabet yasağı' hükümlerinin Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümleri uyarınca geçerlilik şartları nelerdir? TBK 445. maddesi uyarınca bu yasağın 'yer, zaman ve işlerin türü' bakımından taşıması gereken uygunluk kriterlerini açıklayınız.

İş Kanunu'nda rekabet yasağı sözleşmesine ilişkin özel bir düzenleme olmaması sebebiyle, bu tür sözleşmelere Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümleri uygulanmaktadır. Rekabet yasağının geçerli olabilmesi için TBK 445. madde 1. fıkrasında belirtilen şartlar şunlardır: Rekabet yasağı ile getirilen sınırlamalar, 'işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamaları içeremez' ve 'sınırlama iki yıldan fazla olamaz'. Bu kapsamda, rekabet yasağına ilişkin düzenlemelerde açıkça yer (örneğin belirli bir coğrafi bölge), zaman (maksimum 2 yıl) ve rekabet yapılması yasaklanan işin türünün (işverenin ticari faaliyet konusu) detaylı olarak belirtilmesi gerekmektedir. Yargıtay da, Kanun’un aradığı bu şartları taşımayan sözleşme hükümlerinin geçersiz olduğunu belirtmektedir. Hakkaniyet ve orantılılık ilkeleri, yasağın işçinin çalışma özgürlüğünü aşırı kısıtlamamasını sağlamak için esastır.