İcra ve İflas Kanunu (İİK) Madde 280'de düzenlenen 'zarar verme kastından dolayı iptal' davasının şartlarını ve bu davada yer alan 'bilgi karinesi'ni açıklayınız. Özellikle ticari işletmelerin devri veya satışı halinde bu karinenin çürütülmesi nasıl mümkündür?

İİK Madde 280'de 'zarar verme kastından dolayı iptal' düzenlenmiştir. Malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun, alacaklılarına zarar verme kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu malî durumun ve zarar verme kastının, işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hâllerde iptal edilebilir. Bu işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde borçlu aleyhine haciz veya iflâs yoluyla takipte bulunulmuş olmalıdır. Madde, üçüncü şahıs borçlunun eşi, usul veya füruu ile üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımları, evlat edineni veya evlatlığı ise, borçlunun malî durumunu bildiği 'farz olunur' (bilgi karinesi) hükmünü getirir. Bu karineyi üçüncü şahıs, ancak İİK 279. maddesinin son fıkrasına göre (yani borçlunun hal ve vaziyetini bilmediğini ispatla) çürütebilir. Ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın, borçlunun alacaklılarını ızrar kasdını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kasdiyle hareket ettiği kabul olunur. Bu karine, ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğini veya Ticaret Sicili Gazetesiyle ya da münasip vasıtalarla ilan olunduğunu ispatla çürütülebilir.