5237 sayılı TCK'nın benimsediği yaptırım sistemi uyarınca, TCK m. 53'teki hak yoksunlukları süreli midir, süresiz midir? Memnu hakların iadesi kurumunun bu bağlamdaki işlevi nedir?

5237 sayılı TCK'nın benimsediği sistemde, TCK m. 53'te düzenlenen hak yoksunlukları kural olarak sürelidir. Maddenin lafzından da anlaşıldığı üzere, bu yoksunluklar 'mahkûm olduğu hapis cezasının infazı tamamlanıncaya kadar' devam eder ve infazın tamamlanmasıyla kendiliğinden sona erer. TCK, ömür boyu süren bir hak yoksunluğunu kural olarak benimsememiştir. Memnu hakların iadesi (yasaklanmış hakların geri verilmesi) kurumunun işlevi ise TCK'da değil, özel kanunlarda (örn: Avukatlık Kanunu, Devlet Memurları Kanunu, Silah Kanunu vb.) yer alan ve ceza mahkumiyetine bağlı olarak öngörülen 'sürekli' veya 'ömür boyu' devam eden hak yoksunluklarını ortadan kaldırmaktır. Dolayısıyla, memnu hakların iadesi, TCK m. 53'teki yoksunluklar için değil, diğer kanunlardan kaynaklanan ve infazla sona ermeyen yasaklamaları kaldırmak için gereklidir.