6100 sayılı HMK m. 305'e göre bir hükmün 'tavzihi' hangi durumlarda istenebilir? Tavzih yoluyla hükümde ne gibi değişiklikler yapılamaz?

Bir hükmün tavzihi (açıklanması), HMK m. 305'e göre üç durumda istenebilir: 1) Hüküm yeterince açık değilse (muğlaksa), 2) Hükmün icrasında (yerine getirilmesinde) tereddüt uyandırıyorsa, 3) Hüküm kendi içinde birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa. Tavzih, hükmün icrası tamamlanıncaya kadar talep edilebilir. Tavzihin en önemli sınırı, HMK m. 305/2'de belirtilmiştir: 'Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.' Yani tavzih, sadece mevcut hükmü açıklığa kavuşturma ve anlaşılır kılma amacı taşır; yeni bir hüküm yaratamaz, tarafların hak ve yükümlülüklerinin kapsamını değiştiremez. Örneğin, 100.000 TL tazminata hükmedilen bir kararda, bu miktarın faiziyle birlikte ödeneceği unutulmuşsa, bu eksiklik tavzihle değil, HMK m. 305/A'daki 'hükmün tamamlanması' yoluyla giderilebilir.