YCGK 2017/16-956 E., 2017/370 K. sayılı kararında, Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin ilk derece mahkemesi olarak davaya bakmasının 'doğal hakim' ilkesine aykırı olduğu iddiası neden reddedilmiştir? Yargıtay daireleri arasındaki görev ilişkisinin niteliği bu değerlendirmede nasıl rol oynamıştır?

YCGK 2017/16-956 E., 2017/370 K. sayılı kararında, Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin ilk derece mahkemesi olarak davaya bakmasının 'doğal hakim' ilkesine (Anayasa m. 37) aykırı olduğu iddiası reddedilmiştir. Gerekçeleri şöyledir: 1. **Doğal Hakim İlkesinin Anlamı:** Doğal hakim ilkesi, suçun işlenmesinden veya çekişmenin doğmasından sonra, o olaya veya kişiye özgü mahkeme kurulmasını veya hakim atanmasını yasaklar. Mahkemelerin kuruluş ve yetkileri kanunla önceden belirlenmelidir. 2. **Yargıtay Kanunu Hükümleri:** * 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 14. maddesi, temyiz davasına bakmakla görevli olan dairenin, Yargıtay'ın ilk derece mahkemesi olarak bakmakla görevli olduğu davalara da bakmakla görevli olduğunu belirtir. * Aynı Kanun'un 18. maddesi, Yargıtay'a yeni gelen üyelerin görev yerlerinin Birinci Başkanlık Kurulunca belirleneceğini öngörür. 3. **Yargıtay Daireleri Arasındaki İş Bölümü:** Yargıtay Daireleri arasındaki görev ilişkisi, adli yargı ilk derece mahkemeleri arasındaki gibi kamu düzenine ilişkin mutlak bir görev ilişkisi değildir. Yargıtay Kanunu m. 14'te belirtildiği gibi, daireler 'kendi aralarında iş bölümü esasına göre çalışır'. Bu, idari nitelikte bir iş bölümüdür. Bir davanın, iş bölümü gereği başka bir daire yerine belirli bir dairede görülmesi, doğal hakim ilkesini ihlal etmez, yeter ki o daire kanunla kurulmuş ve yetkilendirilmiş olsun. 4. **Heyetin Oluşumu:** Yargılama yapan Yargıtay 16. Ceza Dairesi heyetini oluşturan başkan ve üyelerin tamamı suç tarihinden önce Yargıtay'a seçilmişlerdir. Suç tarihinden sonra seçilmiş olsalar dahi, Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere, belirli bir olay, kişi veya toplulukla sınırlı olmamak kaydıyla yeni kurulan bir mahkemenin veya kurulu bir mahkemeye yeni atanan hakimin önceden işlenen suçlara bakması doğal hakim ilkesine aykırı değildir. 5. **Toplu Ret Yasağı:** Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 22.05.1978 gün ve 165-117 sayılı kararında belirtildiği üzere, Yargıtay Daireleri bütün üyelerini kapsayacak şekilde toplu olarak reddedilemez. Bu nedenlerle, Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin kanunla kurulmuş bir daire olarak ve Yargıtay Kanunu'ndaki yetkiler çerçevesinde ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapmasında doğal hakim ilkesine ve kanuni hakim güvencesine bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.