Haksız tutuklama nedeniyle tazminat davasının (CMK m. 141) hukuki dayanağını Anayasal düzeyde açıklayınız. Devletin bu tazminat sorumluluğunun niteliği nedir?

Haksız tutuklama nedeniyle tazminat davasının temel hukuki dayanağı, Anayasa'nın 19. maddesinde güvence altına alınan 'Kişi Hürriyeti ve Güvenliği' hakkıdır. Anayasa'nın 19. maddesinin son fıkrası, 'Bu esaslar dışında bir işleme tâbi tutulan kişilerin uğradıkları zarar, tazminat hukukunun genel prensiplerine göre, Devletçe ödenir.' hükmünü amirdir. CMK m. 141 ve devamı maddeleri, bu Anayasal emrin yasal düzeydeki somut düzenlemesidir. Devletin bu sorumluluğu, bir 'kusursuz sorumluluk' halidir. Yani, tazminat ödenmesi için tutuklama kararını veren hakim veya savcının kişisel kusurunun bulunması veya görevini kötüye kullanması şart değildir. Kanunda sayılan haksız tutuklama hallerinden birinin (örneğin, tutuklandıktan sonra beraat etme) gerçekleşmesi, Devletin tazminat sorumluluğunun doğması için yeterlidir. Devlet, ancak ödediği tazminattan sonra, görevinin gereklerine aykırı hareket ederek görevini kötüye kullanan hakim ve savcılara rücu edebilir (CMK m. 141/4) (URL: https://www.zulkufarslan.av.tr/haksiz-tutuklama-nedeniyle-tazminat/).