Bir ceza davasında, sanık müdafiinin mahkeme heyetinin tamamına yönelik olarak yaptığı 'toplu ret istemi', Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2020/367 K. sayılı kararında neden 'dinlenemez' olarak kabul edilmiştir? Bu yorumun hukuki dayanağı ve amacı nedir?

Sanık müdafiinin mahkeme heyetinin tamamına yönelik yaptığı 'toplu ret istemi', Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2020/367 K. sayılı kararında 'dinlenemez' olarak kabul edilmiştir. Bu kabulün hukuki dayanağı, 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 39. maddesinin 3. fıkrasının son cümlesidir. Bu hüküm, kurulun çalışmasını engelleyen toplu ret istemlerinin dinlenemeyeceğini amirdir. Bu yorumun temel amacı, hakimin reddi kurumunun, yargı organının işleyişini tamamen durduracak veya kilitleyecek şekilde kötüye kullanılmasını önlemektir. Hakimin reddi, bireysel olarak hakimin tarafsızlığından şüphe duyulmasını gerektiren somut sebeplere dayanmalıdır. Bir heyetin tüm üyelerine yönelik olarak, her bir üye için ayrı ve somut gerekçeler sunulmaksızın yapılan soyut ve genel bir ret talebi, heyetin karar alma yeter sayısına ulaşmasını engelleyerek mahkemeyi işlevsiz kılma amacı taşıdığı varsayılır. Ceza Genel Kurulu'nun kararında da, talebin 'Kurulun toplantılarını engelleyen toplu ret istemi niteliğinde olduğu' vurgulanmıştır. Dolayısıyla, bu tür talepler esasa girilmeden, usulden 'dinlenemez' (incelenemez) bulunarak reddedilir. Bu, yargı faaliyetinin devamlılığını ve mahkemelerin işlevselliğini korumaya yönelik bir usulü güvencedir.