Kat irtifaklı bir taşınmazda, inşaatın Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 49. maddesinde öngörülen 5 yıllık süre içinde tamamlanmaması halinde, maliklerden birinin başvurusu üzerine mahkemenin verebileceği kararlar nelerdir? Hakimin bu konudaki takdir yetkisinin sınırları nedir?

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun (KMK) 49. maddesinin 3. fıkrasına göre, kat irtifakı kurulan bir arsada, plana göre 5 yıl içinde yapı yapılmazsa, maliklerden (paydaşlardan) herhangi birinin talebi üzerine Sulh Hukuk Mahkemesi, kat irtifakının sona erdirilmesine karar verebilir. Ancak hakimin yetkisi sadece sona erdirme ile sınırlı değildir. Madde, hakime takdir yetkisi tanımıştır. Buna göre hakim, 'gerektiğinde ilgilileri de dinleyerek, duruma göre kat irtifakının sona ermesine VEYA belli bir süre için uzatılmasına karar verir.' Dolayısıyla mahkemenin verebileceği kararlar şunlardır: 1) Kat İrtifakının Sona Ermesine Karar Verme: Hakim, inşaatın başlamaması veya tamamlanmamasında haklı bir gerekçe olmadığına, projenin artık uygulanamaz hale geldiğine kanaat getirirse, kat irtifakını sona erdirir ve tapudaki kaydın silinmesine karar verir. 2) Sürenin Uzatılmasına Karar Verme: Hakim, inşaatın gecikmesinde haklı sebepler (örneğin, ekonomik kriz, ruhsatlandırma sorunları, müteahhitten kaynaklanan ancak çözülebilecek problemler vb.) olduğuna kanaat getirirse, 5 yıllık süreyi 'belli bir süre için' uzatabilir. Bu uzatma süresini de somut olayın koşullarına göre kendisi takdir eder. Hakimin takdir yetkisinin sınırı, 'durumun gerekleri' ve 'hakkaniyet'tir. Hakim, tarafların menfaatlerini (hem davayı açan malikin hem de inşaatın tamamlanmasını bekleyen diğer maliklerin) dengeli bir şekilde gözeterek bir karar vermelidir. Tamamen keyfi bir karar veremez; kararını gerekçelendirmek zorundadır.