Bir evlilik sözleşmesinin iptal sebepleri nelerdir? TBK'da düzenlenen irade sakatlığı hallerinin (yanılma, aldatma, korkutma) evlilik sözleşmesine etkisini ve muvazaalı bir evlilik sözleşmesinin hukuki akıbetini açıklayınız. İptal davası hangi mahkemede açılır?
Evlilik sözleşmesi de bir sözleşme olduğundan, genel borçlar hukuku prensiplerine tabidir. İptal sebepleri şunlardır: 1) Kanunun Emredici Hükümlerine Aykırılık: TMK, mal rejimi sözleşmelerinin içeriğine belirli sınırlar getirmiştir. Bu sınırları aşan düzenlemeler (örneğin, katılma alacağından tamamen feragat) batıldır veya iptal edilebilir. 2) İrade Sakatlığı Halleri (TBK m. 30 vd.): Eşlerden biri, sözleşmeyi yaparken esaslı bir yanılma (hata) içinde ise, diğer eş tarafından aldatılmışsa (hile) veya hukuka aykırı bir korkutma (tehdit) altında sözleşmeyi imzalamışsa, bu sözleşmenin iptalini isteyebilir. İptal hakkı, yanılma veya aldatmanın öğrenildiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde kullanılmalıdır. 3) Muvazaa (TBK m. 19): Eşler, üçüncü kişileri (özellikle alacaklıları) aldatmak amacıyla gerçek iradelerine uymayan bir evlilik sözleşmesi yapmışlarsa, bu sözleşme kesin hükümsüzdür (batıldır). Metinde de 'muvazaalı olarak düzenlenen evlilik sözleşmeleri de batıldır' denilmektedir. İptal davası, metinde de belirtildiği gibi, 'eşlerden birinin ikametgahının bulunduğu aile mahkemesine' başvurularak açılır.