CMK m.120/1'e göre 'aranacak yerlerin sahibi veya eşyanın zilyedi' ile CMK m.119/4'e göre 'o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi' arasındaki temel fark nedir ve bu kişilerin aramada bulunma yükümlülükleri aynı mıdır?

Temel fark, hukuki statüleri ve işlevleridir. CMK m.120/1'de sayılanlar (sahip, zilyet, hısım vb.) aramada taraf konumundadır ve aranan kişinin menfaatlerini ve savunma hakkını temsil ederler. Onların hazır bulunması bir haktır. CMK m.119/4'teki kişiler (muhtar, komşu) ise 'arama tanığı' statüsündedir; tarafsız gözlemci olarak aramanın hukuka uygunluğunu ve şeffaflığını denetlerler. Onların hazır bulundurulması, aramanın geçerliliği için bir zorunluluktur. Sahip veya zilyet aramaya katılmayı reddedebilirken, arama tanıklarının kanuni bir sebep olmadan katılmaktan kaçınmaları mümkün değildir ve zorla getirilebilirler. (barandogan.av.tr/blog/mevzuat/cmk-madde-120-aramada-hazir-bulunabilecekler.html, YCGK 2013/9-464 K. kararından çıkarım)