Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (İHAM) Atilla Taş/Türkiye ve Ilıcak/Türkiye (No. 2) kararlarında, gazetecilerin yasal medya organlarındaki faaliyetlerinin terör örgütü üyeliği suçuna delil olarak değerlendirilmesi konusunda 'makul şüphe' ve 'kanunilik ilkesi' açısından nasıl bir yaklaşım sergilenmiştir?

İHAM, Atilla Taş/Türkiye (B. No: 72/17, 19/01/2021) kararında, başvurucunun ulusal bir gazetenin yönetimine kayyım atanmasını protesto etmek amacıyla düzenlenen bir gösteriye katılmasının terör örgütü üyeliği suçu bakımından şüphe oluşturacak bir fiil olmadığını belirtmiştir. Mahkeme, gösterinin yasa dışı veya şiddet içerdiğine dair spesifik kanıt sunulmadığının ve gazetenin terör örgütü tarafından kontrol edildiğini teyit eden bir mahkeme kararı bulunmadığının altını çizmiştir. İHAM'a göre, bu koşullarda, başvurucunun fiilleri İHAS tarafından güvence altına alınan ifade ve toplantı özgürlüğü gibi hakların kullanılmasından ibarettir. Ilıcak/Türkiye (No. 2) (B. No: 1210/17, 14/12/2021) kararında ise İHAM, başvurucunun olayların geçtiği tarihte tamamen yasal bir medya organı için çalışmasının terör örgütü üyeliği suçu için 'makul şüphe' oluşturmayacağını belirtmiştir (§139). Mahkeme, başvurucunun tutuklanmasının 'soruşturma ve yargılama tarihlerindeki birtakım varsayımlara dayandığını' ve bu varsayımların 'yalnızca basit bir şüphe oluşturmaya elverişli olduğunu' kaydetmiştir (§159). Bu kararlar, 'suçta ve cezada kanunilik' ilkesinin 'öngörülebilirlik' ve 'belirlilik' boyutlarına vurgu yapmaktadır. İHAM, yasal çerçevede yürütülen ve suç niteliği açıkça belirlenmemiş faaliyetlerin, sonradan terör suçlarına delil olarak kullanılmasının öngörülemez olduğunu kabul etmektedir. Özellikle gazetecilik faaliyetleri gibi ifade özgürlüğü kapsamındaki eylemlerin, örgütle organik bir bağ ve suç işleme kastı kanıtlanmadan terör üyeliğine dayanak gösterilmesi, AİHS m.7 ve m.10'un ihlali anlamına gelecektir. İHAM, varsayımlara dayalı değil, somut ve ikna edici delillerle 'makul şüphe'nin ortaya konulması gerektiğini net bir şekilde ifade etmiştir.