Metindeki Yargıtay 3. Ceza Dairesi kararında, 'kod adı kullanmayan' sanığın durumunun TCK m. 30/1 açısından değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bir kişinin örgüt içinde 'kod adı' kullanmasının veya kullanmamasının, onun kastının veya hatasının tespitindeki hukuki mantığı nedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #213379

Bir kişinin örgüt içinde 'kod adı' kullanıp kullanmamasının hukuki mantığı, failin örgütün illegal ve gizli yapısından haberdar olup olmadığına, dolayısıyla 'doğrudan kast' ile hareket edip etmediğine dair önemli bir karine sunmasıdır. Hukuki mantık şöyledir: 1) Kod Adı Kullanımının Anlamı: Kod adı (mahlas) kullanmak, temel olarak kimliği gizleme ve deşifre olmaktan kaçınma amacına hizmet eder. Bu, genellikle illegal, yasa dışı veya gizlilik gerektiren faaliyetlerde başvurulan bir yöntemdir. Tamamen yasal, şeffaf ve meşru bir yapı (örneğin bir yardım derneği, bir eğitim kurumu) içinde kişilerin birbirlerine gerçek isimleri yerine kod adlarıyla hitap etmesi hayatın olağan akışına aykırıdır. 2) Kast Unsuru Açısından Değerlendirme: Bir sanığın örgüt içinde bir kod adının olması ve bunu kullanması, onun; a) İçinde bulunduğu yapının sıradan, legal bir yapı olmadığının, gizlenmesi gereken bir yönü olduğunun farkında olduğunu, b) Kendisinin de bu gizliliğe ve illegaliteye iştirak etme iradesi gösterdiğini, c) Dolayısıyla örgütün suç işleme amacından ve illegal niteliğinden haberdar olduğunu gösteren güçlü bir emaredir. Bu durumda olan bir sanığın, 'ben bu yapının terör örgütü olduğunu bilmiyordum, hataya düştüm' (TCK m. 30/1) şeklindeki savunması inandırıcılığını büyük ölçüde yitirir. 3) Kod Adı Kullanmamasının Anlamı: Tersinden bakıldığında, bir sanığın örgüt içinde herhangi bir kod adının olmaması, onun örgütün sadece legal ve vitrindeki yüzüyle (okul, dershane, gazete vb.) temas kurmuş olabileceği, gizli ve illegal 'mahrem' yapısına dahil olmadığına dair bir gösterge olabilir. Bu durum, sanığın örgütün gerçek niteliğini bilmediği yönündeki hata iddiasını güçlendirir. Bu nedenle Yargıtay, kod adı kullanmayan sanıklar için TCK m. 30/1'deki hata hükümlerinin daha titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak bu, tek başına beraat için yeterli bir neden değil, kastın değerlendirilmesinde dikkate alınacak önemli bir lehe delildir.