Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılabilmesi için 'olağan kanun yollarının tüketilmesi' kuralı ne anlama gelmektedir? Yargılamanın makul sürede bitirilmemesi iddiasıyla yapılacak başvurularda bu kural nasıl uygulanır?

'Olağan kanun yollarının tüketilmesi' kuralı, bir hak ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'ne başvurmadan önce, bu ihlalin giderilmesi için kanunlarda öngörülen tüm idari ve yargısal başvuru yollarının (itiraz, istinaf, temyiz gibi) kullanılmış ve sonuçlandırılmış olması demektir. AYM, bir nevi son çare merciidir. Ancak metinde de belirtildiği gibi, 'yargılamanın makul süreyi aştığı' iddiasıyla yapılacak başvurularda bu kural farklı uygulanır. Çünkü bu ihlal, yargılama sürecinin kendisinden kaynaklanır ve bu ihlali giderecek özel bir 'olağan kanun yolu' mevcut değildir. Bu nedenle, makul süre ihlali iddiasıyla yapılacak başvurular için diğer kanun yollarının tüketilmesini beklemeye gerek yoktur. Başvurucu, yargılama devam ederken de bu iddiayla AYM'ye başvurabileceği gibi, yargılama bittikten sonraki 30 günlük başvuru süresi içinde de diğer ihlal iddialarıyla birlikte makul süre ihlali iddiasını ileri sürebilir.