Tasarrufun iptali davasında, borçlunun yaptığı bağışlama veya çok düşük bedelle satış gibi 'ivazsız tasarruflar', İİK m. 278'e göre hangi koşulda başkaca bir delil aranmaksızın iptale tabidir? Bu maddedeki karineler, borçlunun eşi ve çocuklarına yaptığı devirler açısından nasıl bir kolaylık sağlar?

İİK m. 278, ivazsız (karşılıksız) tasarrufların iptalini düzenler. Buna göre, borçlunun hacizden veya iflastan önceki son 'iki yıl' içinde yaptığı bütün bağışlamalar ve karşılıksız tasarruflar, başka hiçbir şart aranmaksızın (borçlunun veya üçüncü kişinin iyi/kötü niyetine bakılmaksızın) batıldır ve iptal edilir. Bu madde, alacaklıya ispat kolaylığı sağlayan önemli karineler içerir. Özellikle borçlunun eşi, altsoy ve üstsoyu (çocukları, anne-babası), üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımları ile evlatlığına yaptığı devirler, 'bağışlama hükmünde' sayılır. Yani, borçlu son iki yıl içinde eşine veya çocuğuna bir malını satmış gibi gösterse bile, mahkeme bu işlemi bir bağışlama olarak kabul eder ve alacaklının sadece işlemin bu kişilerle yapıldığını ve son iki yıl içinde gerçekleştiğini ispatlaması, iptal kararı için yeterli olur. Bu durum, 'borçlum eşi/çocuğu üzerine mal kaçırmış ne yapabilirim?' sorusunun en etkili hukuki cevabıdır.