Bono (kambiyo senedi) gibi ticari senetlerde imza inkarı durumunda, fotokopi senet üzerinden imza incelemesi yapılması neden özellikle sakıncalıdır ve mahkemenin izlemesi gereken usul nedir?

Bono gibi kambiyo senetleri, soyut borç ikrarı içeren, sıkı şekil şartlarına bağlı ve tedavül kabiliyeti yüksek belgelerdir. Bu nedenle, bu senetler üzerindeki imzanın sıhhati, borç ilişkisinin varlığı açısından hayati önem taşır. Fotokopi üzerinden imza incelemesi yapılması, genel sakıncalara ek olarak, kambiyo hukukunun güvenlik ilkesini de zedeler. Fotokopi, senedin aslının tahrif edilip edilmediğini, üzerinde sonradan ekleme veya silinti yapılıp yapılmadığını anlamayı imkansız kılar. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/7240 E., 2017/2345 K. sayılı kararında belirtildiği üzere, mahkeme fotokopi üzerinden inceleme yapamaz. İzlemesi gereken usul şudur: Mahkeme, davalıya (alacaklıya) senet aslının nerede olduğunu sormalı ve aslının ibrazını sağlamalıdır. Eğer alacaklı, senedin aslını mahkemeye sunamazsa, kambiyo senedine dayalı takip hakkını ispat edememiş sayılır. Bu durumda ispat yükü kendisine geçtiği için, mahkeme bu hususu gözeterek (genellikle menfi tespit davasının kabulü yönünde) bir karar vermelidir.