Anlaşmalı boşanma davasının (TMK m. 166/3) açılabilmesi için gereken 'en az bir yıl evli kalma' şartının hukuki niteliğini ve bu şart sağlanmadığında davanın akıbetini açıklayınız. Bir yılını doldurmamış eşlerin boşanma konusunda her hususta anlaşmış olmaları, anlaşmalı boşanma davası açmalarına imkan tanır mı?

TMK m. 166/3'te düzenlenen 'evliliğin en az bir yıl sürmüş olması' şartı, anlaşmalı boşanma davasının açılabilmesi için bir 'dava şartı' niteliğindedir ve kamu düzenindendir. Mahkeme, bu şartın varlığını davanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) gözetmek zorundadır. Bu şartın amacı, evlilik kurumunu korumak ve tarafların ani ve düşünülmemiş kararlarla evlilik birliğini kolayca sona erdirmelerini engellemektir. Kanun koyucu, en az bir yıllık bir sürenin, eşlerin birbirlerini tanıması ve evliliğin devam edip etmeyeceği konusunda sağlıklı bir karar vermeleri için gerekli olduğunu varsaymıştır. Dolayısıyla, evliliklerinin bir yılını doldurmamış olan eşlerin, boşanma ve ferileri (nafaka, velayet, tazminat) konusunda tam bir mutabakata varmış olmaları, anlaşmalı boşanma davası açmalarına imkan tanımaz. Eğer bu şart yokken anlaşmalı boşanma davası açılırsa, mahkeme davayı esasa girmeden, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddetmez; bunun yerine davayı 'çekişmeli boşanma davası' olarak görmeye devam eder. Tarafların, boşanmak için TMK'daki diğer boşanma sebeplerinden birini (örneğin evlilik birliğinin temelinden sarsılması) ispat etmeleri gerekir.