5275 sayılı İnfaz Kanunu m. 5 uyarınca, kesinleşmiş bir mahkeme hükmünün infazının 'Cumhuriyet savcısı tarafından izlenmesi ve denetlenmesi' ne anlama gelmektedir? Bu kapsamda, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararında öngörülen denetim süresi ve zararın giderilmesi gibi şartların takibinden kim sorumludur?

İnfaz Kanunu m. 5, ceza infaz hukukunun temel prensiplerinden birini düzenler: Mahkemeler hükmü verir, infazı ise idari bir organ olan Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür, izler ve denetler. 'İzleme ve denetleme', cezanın kanun, tüzük ve yönetmeliklere uygun olarak yerine getirilip getirilmediğinin kontrol edilmesidir. Hapis cezası için bu, cezaevindeki koşulların denetlenmesi anlamına gelirken; adli para cezası için ödemenin takibi, HAGB kararı için ise denetim süresinin ve yüklenen yükümlülüklerin takibi anlamına gelir. Metinde yer alan Yargıtay 7. CD (2017/3414) ve 5. CD (2011/23711) kararlarında da vurgulandığı gibi, HAGB kararında mağdurun zararının giderilmesi gibi bir yükümlülük öngörülmüşse, bu şartın yerine getirilip getirilmediğini takip etme görevi mahkemeye değil, infazdan sorumlu olan Cumhuriyet Başsavcılığına aittir. Mahkemenin, infaz aşamasına ait olan bu takibi kendisinin yaparak, zararın ödenmediği gerekçesiyle re'sen hükmü açıklaması usule aykırıdır. Bu takip ve denetim görevi, infaz savcılığı tarafından yerine getirilmelidir.