Trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinde, KTK m. 109/2'de düzenlenen 'uzamış ceza zamanaşımı' hükmünün uygulanabilmesi için aranan koşullar nelerdir? Bu hükmün, sigorta şirketinin sorumluluğu açısından da uygulanıp uygulanamayacağını, sigorta şirketinin hukuki sorumluluğunun niteliği (haksız fiil faili olmaması) ve Yargıtay'ın bu konudaki yaklaşımı çerçevesinde tartışınız.
KTK m. 109/2'de düzenlenen 'uzamış ceza zamanaşımı' hükmünün, haksız fiilden doğan tazminat talepleri için uygulanabilmesinin koşulları şunlardır: 1) Eylemin Cezayı Gerektiren Bir Fiil Olması: Trafik kazasına neden olan eylemin, aynı zamanda TCK'da bir suç (genellikle taksirle yaralama - TCK m. 89 veya taksirle ölüme neden olma - TCK m. 85) oluşturması gerekir. 2) Ceza Kanunu'nda Öngörülen Zamanaşımı Süresinin Daha Uzun Olması: TCK'da ilgili suç için öngörülen dava zamanaşımı süresinin, KTK m. 109/1'deki 2 yıllık (kısa) ve 10 yıllık (uzun) zamanaşımı sürelerinden daha uzun olması gerekir. Örneğin, ölümlü bir kazada taksirle öldürme suçunun zamanaşımı 15 yıl olduğundan, tazminat davası için de 10 yıl değil, 15 yıllık süre uygulanır. Uzamış ceza zamanaşımının sigorta şirketine uygulanıp uygulanamayacağı konusu tartışmalı olmakla birlikte, Yargıtay'ın yerleşik içtihatları bu hükmün sigorta şirketleri için de uygulanacağı yönündedir. Tartışma şu temel üzerine kuruludur: Sigorta şirketinin sorumluluğu doğrudan haksız fiilden değil, sigortalısıyla yaptığı sigorta sözleşmesinden kaynaklanır. Bu nedenle, haksız fiil faili için öngörülen ceza zamanaşımının, sözleşmesel bir borç altına giren sigortacıya uygulanmaması gerektiği savunulabilir. Ancak Yargıtay, KTK'nın amacının zarar gören üçüncü kişileri korumak olduğu ve sigortacının, sigortalısının üçüncü kişilere verdiği zarardan sorumlu olduğunu belirterek, zarar görenin haklarını genişletici bir yorum yapmaktadır. Yargıtay'a göre, asıl borçlu olan haksız fiil failinin sorumluluğu devam ettiği sürece, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigorta şirketinin sorumluluğunun zamanaşımı nedeniyle daha önce sona ermesi, kanunun ruhuna ve amacına aykırı olur. Bu nedenle, sigortalı için uygulanan uzamış ceza zamanaşımı, sigorta şirketi için de uygulanır. (Kaynak: oner.av.tr/trafik-kazasi-sigorta-tazminati/)