CMK m. 49 uyarınca tanıklıktan çekinme sebebini bildirme yükümlülüğü hangi durumlarda ve kimin talebiyle ortaya çıkar? Tanığın, ifadelerinin kendisini veya yakınlarını suçlayıcı sonuçlar doğuracağı gerekçesiyle çekinmesi halinde hâkim kendisinden neden göstermesini istemeli midir?

Çekinme sebebini bildirme yükümlülüğü, sadece mahkeme başkanı, hâkim veya Cumhuriyet savcısının 'gerekli gördüğü' takdirde ve bu kişilerin talebi üzerine ortaya çıkar. CMK m. 49'un gerekçesinde, tanığın kendisini veya yakınını suçlama tehlikesi (nemo tenetur ilkesi) nedeniyle tanıklıktan çekilmesi halinde (CMK m. 48), hâkimin bu çekinmenin nedenini sormaması gerektiği, aksi takdirde CMK m. 48'in amacına aykırı hareket edilmiş olacağı belirtilmiştir. Bu nedenle bu durumda neden göstermesi istenmemelidir. (Kaynak: CMK Madde 49 Gerekçesi)