Bir özel hastanede, ameliyat öncesinde hastadan alınan 'aydınlatılmış onam' belgesinin, sadece 'ameliyatın risklerini anladım ve kabul ediyorum' gibi genel ifadeler içermesi, hukuken geçerli bir aydınlatma olarak kabul edilebilir mi? Yargıtay'ın, aydınlatmanın 'hastaya özgü ve somut' olması gerektiğine ilişkin yaklaşımını, ispat yükü açısından analiz ediniz.

Hayır, kabul edilemez. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre (ör. 13. HD, 2013/26330 E.), aydınlatılmış onamın geçerli olabilmesi için, matbu ve genel ifadeler içeren belgeler yeterli değildir. Aydınlatma yükümlülüğünün usulüne uygun yerine getirilmiş sayılması için şu unsurları taşıması gerekir: 1) Somutluk ve Kişiye Özgülük: Aydınlatma, yapılacak olan spesifik müdahaleyi, o müdahalenin hastanın kişisel durumuna göre taşıdığı özel riskleri, alternatif tedavi yöntemlerini ve müdahale yapılmamasının sonuçlarını içermelidir. 2) Anlaşılabilirlik: Tıbbi terminolojiden arındırılmış, hastanın anlayabileceği bir dille yapılmalıdır. 3) Makul Süre Önce Yapılma: Hastaya düşünme ve karar verme imkanı tanıyacak makul bir süre önce yapılmalıdır. Yargıtay'a göre, aydınlatma yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirildiğini ispat yükü, hekim ve hastanenin üzerindedir. Sadece genel ifadeler içeren bir onam formu, bu ispat için yeterli görülmez. Bu nedenle, bu tür bir belgeye dayanılarak yapılan bir müdahale sonucu ortaya çıkan bir komplikasyondan, hekim ve hastane sorumlu tutulabilir. (Kaynak: or.av.tr/hatali-tibbi-uygulama-nedir/)