Yurt dışında ikamet eden bir Türk vatandaşının veya bir yabancının, Türkiye'deki bir çocuğu evlat edinmek istemesi durumunda, bu sürecin uluslararası hukuk boyutu ve uygulanacak temel sözleşme hangisidir? Bu süreçte, çocuğun menşe devleti (Türkiye) ile kabul eden devlet arasındaki işbirliğinin nasıl işlediğini genel hatlarıyla açıklayınız.

Bu sürecin uluslararası hukuk boyutunu düzenleyen temel metin, Türkiye'nin de taraf olduğu 'Çocukların Korunması ve Ülkelerarası Evlat Edinme Konusunda İşbirliğine Dair Lahey Sözleşmesi'dir. Bu sözleşme, ülkelerarası evlat edinmelerin, çocuğun üstün yararı ve temel hakları gözetilerek yapılmasını sağlamayı amaçlar. Süreç şu şekilde işler: 1) Başvuru: Evlat edinmek isteyen kişi, kendi ikamet ettiği ülkenin (kabul eden devlet) 'Merkezi Makamı'na başvurur. 2) Rapor ve İletim: Kabul eden devletin merkezi makamı, başvuranın evlat edinmeye uygun olduğuna dair bir rapor hazırlayarak, çocuğun vatandaşı olduğu ülkenin (menşe devlet, yani Türkiye) Merkezi Makamı'na (Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı) iletir. 3) Çocuk Tespiti ve Raporu: Türkiye'deki Merkezi Makam, evlat edinilmeye uygun bir çocuk tespit eder ve bu çocuğun durumu hakkında bir rapor hazırlar. 4) Eşleştirme ve İzin: İki merkezi makam, çocuk ile ailenin eşleştirilmesi konusunda anlaşmaya varır. Türkiye, çocuğun ülkeden çıkışına ve evlat edinilmesine izin verir. Kabul eden devlet de çocuğun ülkeye girişine ve sürekli ikametine izin verir. Bu süreç, her iki devletin merkezi makamları arasındaki işbirliği ve denetim ile yürütülür. (Kaynak: ayboga.av.tr/evlat-edinme-davasi/)