İnsan üzerinde deney suçunda (TCK m. 90), deneyin 'bilimsel' olarak nitelendirilebilmesi için aranan temel kriterler nelerdir? Bir kişinin, bilimsel bir metodolojiye dayanmayan, tamamen kendi inanç ve varsayımlarına göre hazırladığı bir karışımı hastalar üzerinde denemesi, bu suç kapsamında nasıl bir değerlendirme gerektirir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #210103

Bir deneyin 'bilimsel' olarak nitelendirilebilmesi için, uluslararası kabul görmüş bilimsel araştırma metodolojisine uygun olması gerekir. Bu kriterler şunları içerir: 1) Hipoteze Dayalı Olma: Deneyin, test edilebilir bir bilimsel varsayıma (hipotez) dayanması. 2) Metodoloji: Deneyin amacına uygun, tekrarlanabilir, kontrol grupları içeren ve sonuçları objektif olarak ölçülebilir bir yöntemle tasarlanmış olması. 3) Etik Kurul Onayı: Deneyin, bağımsız bir etik kurul tarafından incelenip onaylanmış olması. 4) Ön Araştırma: Deneyin, öncelikle teorik, in-vitro veya hayvan deneyleri gibi aşamalardan geçerek, insan üzerinde denenmesinin bilimsel olarak gerekli ve makul olduğunun ortaya konulması. Bir kişinin, bu kriterlere uymayan, tamamen kişisel inanç ve varsayımlarına dayalı bir karışımı insanlar üzerinde uygulaması, 'bilimsel bir deney' değil, keyfi ve tehlikeli bir eylemdir. Bu durum, TCK m. 90'daki suçun oluşumu için yeterlidir. Hatta bu eylem, denenen maddenin niteliğine göre, kasten yaralama (TCK m. 86) veya olası kastla öldürme (TCK m. 21/2, 81) suçlarını dahi oluşturabilir. (Kaynak: avmehmetgenc.com/insan-uzerinde-deney-sucu-ve-cezasi)