Bir uzman erbaşın astsubaylığa geçiş için başvurusunun, hakkında düzenlenen 'nitelik belgesi'nin olumsuz olması nedeniyle reddedilmesi durumunda, bu işleme karşı başvurulabilecek hukuki yol nedir? İdare mahkemesinin bu tür bir davada yapacağı denetimin kapsamı ne olmalıdır?

Uzman erbaşın astsubaylığa geçiş başvurusunun 'nitelik belgesi'nin olumsuz olması nedeniyle reddedilmesi, bir 'idari işlem'dir. Bu işleme karşı, işlemin tebliğinden itibaren 60 gün içinde, görev yaptığı yerdeki yetkili İdare Mahkemesi'nde 'iptal davası' açılabilir. İdare mahkemesinin bu davada yapacağı denetim, sadece işlemin şekli unsurlarıyla sınırlı değildir. Mahkeme, idarenin takdir yetkisini kullanırken hukuka uygun davranıp davranmadığını denetler. Bu kapsamda; 1) Nitelik belgesinin, objektif kriterlere ve somut bilgi-belgelere dayanıp dayanmadığı, 2) Keyfi, soyut veya husumete dayalı gerekçeler içerip içermediği, 3) Belgeyi düzenleyen sicil amirlerinin yetkili olup olmadığı, 4) Personelin geçmiş sicil notları, ödülleri ve cezaları ile nitelik belgesi arasında bariz bir çelişki olup olmadığı gibi hususları inceler. Eğer mahkeme, nitelik belgesinin hukuka aykırı olarak, keyfi veya dayanaksız düzenlendiğine kanaat getirirse, başvuruun reddine ilişkin idari işlemi iptal eder. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/uzman-erbasliktan-astsubayliga-gecis-davaları)