İdari yargıda temyiz incelemesi ile istinaf incelemesi arasındaki süre farkı, özellikle Yargıtay ve Danıştay'ın 'içtihat mahkemesi' olarak konumlandırılması hedefiyle nasıl bir ilişki içindedir? Bir ceza davasının Yargıtay'daki ortalama karar süresinin (538 gün), Bölge Adliye Mahkemesi'ndeki (215 gün) süreden daha uzun olmasının nedenlerini analiz ediniz.
İstinaf mahkemeleri (BAM ve BİM), ilk derece mahkemesi kararlarını hem maddi hem de hukuki yönden denetleyen bir ara kademe olarak tasarlanmıştır. Bu nedenle daha fazla sayıda dosyayı daha hızlı bir şekilde sonuçlandırmaları beklenir. Yargıtay ve Danıştay ise, istinaf sonrası son hukuki denetim mercii ve 'içtihat mahkemesi' olarak konumlandırılmıştır. Buraya gelen dosya sayısının daha az, ancak hukuki niteliğinin daha karmaşık olması hedeflenir. Bir ceza davasının Yargıtay'daki süresinin istinaftan uzun olmasının temel nedenleri şunlardır: 1) İçtihat Oluşturma Misyonu: Yargıtay, sadece o dosyayı karara bağlamakla kalmaz, benzer dosyalara emsal teşkil edecek, hukuki ilkeleri belirleyen kararlar vermeye çalışır. Bu, daha derinlemesine bir hukuki analiz ve müzakere gerektirir. 2) Dosya Karmaşıklığı: Yargıtay'a genellikle daha ağır suçlara ilişkin veya karmaşık hukuki sorunlar içeren dosyalar gelir. 3) Teşkilat Yapısı: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın tebliğname düzenlemesi gibi ek usuli aşamalar süreyi uzatabilir. Bu süre farkı, iki dereceli yargı sisteminin tasarım amacının doğal bir sonucudur. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/ortalama-karar-suresi-ceza-hukuk-istinaf-temyiz/)