Bir ceza davasında, sanığın sorgusu yapılmadan veya usulüne uygun bir davetiye ile çağrılmadan yokluğunda mahkumiyet kararı verilmesi, hangi temel usul ilkesinin ihlalidir? Bu durumda sanığın başvurabileceği olağanüstü kanun yolu nedir ve bu başvurunun koşulları nelerdir?

Bu durum, ceza muhakemesinin en temel ilkelerinden olan 'yüz yüzelik (huzurda bulunma)', 'doğrudan doğruyalık' ve 'savunma hakkı'nın (CMK m. 147, Anayasa m. 36, AİHS m. 6) ağır bir ihlalidir. Kural olarak, sorgusu yapılmayan sanık hakkında mahkumiyet kararı verilemez (CMK m. 193). Sanığın usulüne uygun çağrılmadan yokluğunda karar verilmesi durumunda, sanık bu durumdan haberdar olduğunda 'eski hale getirme' (iade-i muhakeme) adı verilen olağanüstü kanun yoluna başvurabilir. CMK m. 40 ve devamına göre, sanık, kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmişse (örneğin, duruşmadan haberdar olamadığı için savunma yapamamışsa), engelin kalkmasından itibaren yedi gün içinde, sebepleriyle birlikte eski hale getirme talebinde bulunabilir. Mahkeme talebi kabul ederse, yargılama o noktadan itibaren yeniden yapılır. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/sanik/)