TCK m. 188/2'de düzenlenen, uyuşturucu madde ihracı suçundan dolayı başka bir ülkede verilen cezanın infaz edilen kısmının Türkiye'deki cezadan mahsup edilmesi hükmünün, uluslararası ceza hukukundaki 'non bis in idem' (aynı fiilden iki kez yargılanmama) ilkesine getirdiği istisnanın kapsamını ve gerekçesini analiz ediniz.

'Non bis in idem' ilkesi, bir kişinin aynı fiilden dolayı birden fazla kez yargılanmasını ve cezalandırılmasını yasaklar. Bu ilke genellikle ulusal hukukta mutlak olarak uygulanır. Ancak TCK m. 188/2, bu ilkenin uluslararası alandaki uygulanmasına önemli bir istisna getirmiştir. Buna göre, Türkiye'den uyuşturucu ihraç eden bir kişi, bu fiil nedeniyle karşı ülkede (ithal suçundan) yargılanıp ceza alsa dahi, Türkiye'de de ihracat suçundan yargılanabilir. Bu, 'non bis in idem' ilkesinin uygulanmadığını gösterir. Bunun temel gerekçesi, uyuşturucu kaçakçılığının uluslararası toplumun ortak menfaatlerini tehdit eden ve birden fazla ülkenin egemenlik alanını ihlal eden çok failli bir suç olmasıdır. Ancak kanun, çifte cezalandırmanın adaletsizliğini hafifletmek için, yabancı ülkede infaz edilen ceza miktarının, Türkiye'de verilecek cezadan mahsup edilmesini (indirilmesini) öngörerek bir denge kurmuştur. (Kaynak: www.zulkufarslan.av.tr/birden-fazla-uyusturucu-madde-ticareti/)