Bir ceza davasında, sanığın 18 yaşından küçük olması, sağır ve dilsiz olması veya hakkında isnat edilen suçun cezasının üst sınırının 5 yıldan fazla hapis cezasını gerektirmesi durumlarında, sanığın bir avukatı olmasa dahi mahkemenin barodan bir 'müdafi' atamasının zorunlu olmasının hukuki dayanağı nedir? Bu duruma ne ad verilir?

Bu duruma 'zorunlu müdafilik' adı verilir. Hukuki dayanağı, CMK m. 150 ve AİHS m. 6/3-c'de düzenlenen adil yargılanma ve savunma hakkıdır. CMK m. 150, belirli durumlarda şüpheli veya sanığın savunmasının bir müdafi aracılığıyla yapılmasını zorunlu kılmıştır. Bu durumlar şunlardır: 1) Şüpheli veya sanığın 18 yaşını doldurmamış olması. 2) Şüpheli veya sanığın sağır veya dilsiz olması veya kendisini savunamayacak derecede malul olması. 3) Hakkında soruşturulan veya kovuşturulan suçun cezasının alt sınırının beş yıldan fazla hapis cezasını gerektirmesi. Bu hallerde, şüpheli veya sanığın kendi seçeceği bir müdafii yoksa, istemi aranmaksızın mahkeme veya savcılık tarafından barodan bir müdafi görevlendirilir. Bu kural, özellikle savunma yapmada zorluk çekebilecek veya ağır bir suçlamayla karşı karşıya olan kişilerin savunma hakkının etkin bir şekilde kullanılmasını güvence altına almayı amaçlayan, emredici bir usul kuralıdır. (Kaynak: kadimhukuk.com.tr/makale/sanik/)