657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 159. maddesi, asaleti onaylanan memurların adaylıkta geçirdikleri sürelerin terfilerinde değerlendirileceğini amirdir. Bir memurun adaylık süresi sonunda asaletinin tasdik edilmemesi ve bu işleme karşı açtığı davayı kazanarak göreve iade edilmesi durumunda, yargılama sürecinde geçen sürelerin terfi açısından nasıl değerlendirilmesi gerektiğini idare hukuku ilkeleri çerçevesinde yorumlayınız.

657 sayılı DMK m. 159, adaylıkta geçen sürelerin kademe ve derece ilerlemesinde değerlendirileceğini açıkça düzenler. Bir memurun asaletinin tasdik edilmemesi işlemi idari yargı tarafından hukuka aykırı bulunarak iptal edildiğinde, bu karar geriye dönük olarak sonuç doğurur. Yani, memurun asaleti, normal süresi içinde tasdik edilmiş gibi kabul edilir. İdare hukuku'ndaki 'yoksun kalınan parasal ve özlük haklarının iadesi' ilkesi gereğince, memur sanki hiç görevden ayrılmamış ve asaleti zamanında onaylanmış gibi değerlendirilmelidir. Bu kapsamda, hem fiilen çalıştığı adaylık süresi hem de hukuka aykırı işlem nedeniyle görevinden ayrı kaldığı sürelerin tamamının, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde dikkate alınması ve buna bağlı olarak ortaya çıkan maaş farklarının da yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerekir. (İlgili Kaynak: Danıştay Beşinci Dairesi E:1981/2458, K:1985/1302 kararı ve DMK m. 159'un yorumu, kadimhukuk.com.tr/makale/devlet-memurlari-kanunu-159-madde-dmk/)