TCK m. 216/1'de düzenlenen 'halkı kin ve düşmanlığa alenen tahrik' suçunun oluşabilmesi için aranan 'kamu güvenliği açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması' şartı, bu suçu soyut bir tehlike suçundan somut bir tehlike suçuna dönüştürmektedir. Yargıtay CGK'nin 29.4.2008, E. 2007/8-244 sayılı kararında belirtilen 'ortaya çıkan somut bir tehlike de söz konusu değildir' ve 'toplum kesimleri arasında oluşmuş ve ortaya çıkan bir infial, herhangi bir taşkınlık saptanmamış' ifadeleri, bu 'somut tehlike' unsurunun nasıl tespit edilmesi gerektiği konusunda ne gibi kriterler sunmaktadır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #209771

Cevap: 'Kamu güvenliği açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması' şartı, bu suçu ifade özgürlüğünün sınırlandırılması açısından daha dar ve belirli bir alana çekmekte, onu bir 'somut tehlike suçu' haline getirmektedir. Failin sadece tahrik edici sözler sarf etmesi yeterli değildir; bu sözlerin kamu güvenliğini bozma potansiyelini aşarak, fiili bir tehlike yaratması gerekir. Yargıtay CGK'nin 2007/8-244 E. sayılı kararında geçen ifadeler, bu somut tehlikenin tespitinde şu kriterlerin aranması gerektiğini göstermektedir: 1) Toplumsal Reaksiyon: Söylemin ardından toplum kesimleri arasında somut bir gerginlik, infial, kutuplaşma veya çatışma ortamının doğup doğmadığı. 2) Şiddet Olayları: Söylemle bağlantılı olarak herhangi bir şiddet eylemi, taşkınlık, mala zarar verme veya kişilere yönelik saldırı gibi kamu düzenini bozan somut bir olgunun meydana gelip gelmediği. 3) Şiddet Çağrısı: Söylemin kendisinin açık veya örtülü bir şekilde şiddete çağrı, teşvik veya tavsiye içerip içermediği. Yargıtay, kararında 'şiddet çağrısı taşımamak bir yana, tam tersine raporun fikri zeminde tartışılması gerekliliğinin vurgulandığı'nı belirterek, söylemin içeriğinin barışçıl olup olmamasını da bir kriter olarak ele almıştır. Özetle, mahkeme sadece söylenen söze değil, o sözün söylendiği bağlamda yarattığı somut etkilere ve toplumsal yansımalara bakarak 'açık ve yakın tehlike'nin varlığını tespit etmelidir. Soyut bir tehlike potansiyeli, bu suçun oluşumu için yeterli değildir.